Inside Job (Ula Lucińska, Michał Knychaus) - Życie i twórczość | Artysta

Duet Inside Job tworzy wieloelementowe instalacje przestrzenne łączące obiekty rzeźbiarskie, tkaninę i działania site-specific.

Zdjęcie nagłówka

Szerokość zdjęcia

bardzo duży obrazek (standard)

Podpis obrazka (umieszczony pod zdjęciem)

Ula Lucińska i Michał Knychaus kolektyw Inside Job, fot. https://ulalucinska.com

Text positon (deprecated)

Center

Założony w 2016 roku kolektyw tworzą Ula Lucińska (ur. 1992) i Michał Knychaus (ur. 1987), którzy współpracę artystyczną rozpoczęli jeszcze podczas studiów na Uniwersytecie Artystycznym w Poznaniu.

Punktem wyjścia dla wielu ich realizacji są konkretne miejsca i krajobrazy: tereny poprzemysłowe, strefy przejściowe, przestrzenie podlegające intensywnym transformacjom. Zebrane obserwacje, materiały i historie przenikają do prac w sposób często zapośredniczony – przez spekulacje, skojarzenia lub fikcyjne przesunięcia. Przemiany, które badają, traktują nie tylko jako źródło niepokoju, lecz także jako pola ujawniające nowy potencjał, nowe formy relacji, wyobraźni czy trwania. W swojej twórczości Inside Job analizują momenty utraty stabilności przez istniejące porządki oraz formy życia i relacji wyłaniające się w warunkach turbulentnych przemian. Interesują ich procesy zachodzące na styku ekologii i technologii, a także sposoby, w jakie krajobrazy, infrastruktury i organizmy adaptują się do zmieniających się warunków przyszłości.

Prace duetu powstają przede wszystkim z metalu – stali i aluminium – oraz tkanin – ręcznie farbowanego lnu i jedwabiu. Artyści łączą przemysłowe technologie produkcji z procesami manualnymi, budując obiekty sytuujące się pomiędzy tym, co organiczne i nieożywione, naturalne i wytworzone, jednostkowe i seryjne.

Są absolwentami Uniwersytetu Artystycznego w Poznaniu. Lucińska studiowała scenografię i projektowanie mody, Knychaus – grafikę artystyczną, następnie oboje ukończyli Wydział Intermediów. Ich wspólny projekt dyplomowy Overwrite/Discard/Save Both (2018) został doceniony wyróżnieniami czasopism „SZUM”, „Contemporary Lynx” i „Czas Kultury”. Z uczelnią związani byli zresztą także po ukończeniu studiów, prowadząc roczną gościnną pracownię w Katedrze Intermediów UAP, gdzie realizowali autorski program Krajobrazy Przyszłości.

Wyjście w przestrzeń

Początki ich wspólnej pracy twórczej sięgają czasów, gdy oboje działali na scenie post-graffiti – to tam rozpoczęli eksplorację awangardowej estetyki, o której mówili w wywiadzie dla Swarm Mag:

Text

Nasze prace [graffiti], inspirowane mroczną muzyką, przepełnione były osobliwymi ornamentami oraz swobodną interpretacją symboliki kontrkulturowej. W pewnym momencie pomyśleliśmy, że nasz język wizualny mógłby wyrwać się z płaskich powierzchni i zacząć istnieć w formie wielowymiarowej jako instalacje przestrzenne.

O doświadczeniach współpracy w rozmowie z portalem Kultura Poznań w 2021 roku Michał Knychaus mówił:

Text

Szeroko korzystamy […] z różnych backgroundów, ale dzielimy podobne zainteresowanie tematyczne. Od początku naszej praktyki jesteśmy też parą w życiu prywatnym. Wspólne mieszkanie, dzielenie przestrzeni do pracy, wymiana poglądów i spostrzeżeń sprawiły, że każdy projekt był w jakiś sposób przez nas współdzielony.

Ula Lucińska dodała:

Text

Doszliśmy […] do wniosku, że duet jest najbardziej naturalną konsekwencją naszego procesu twórczego. Zresztą potrzeba działań kolektywnych towarzyszyła nam chyba od początku. Wiele z naszych pierwszych projektów wiązało się z włączaniem do nich innych artystów czy twórców z różnych dziedzin.

And the door was kicked open again

Jedną z pierwszych znaczących indywidualnych prezentacji duetu była wystawa And the door was kicked open again w Centrum Sztuki Współczesnej FUTURA w Pradze (2021). Punktem wyjścia dla projektu była historia rozwoju i stopniowego upadku niektórych gałęzi przemysłu w Europie Środkowo-Wschodniej w czasach transformacji ustrojowej, interpretowana przez kuratorkę Caroline Krzysztoń jako opowieść o przemianach systemów ekonomicznych, własności i mechanizmach kolonizacji. W przestrzeni galerii Inside Job stworzyli rozbudowaną instalację inspirowaną przemysłową architekturą, w której metalowe konstrukcje współistniały z organicznymi formami przywołującymi procesy regeneracji, adaptacji i oporu. Powracający w ich twórczości motyw przenikania się porządków naturalnych i technologicznych posłużył tu do refleksji nad historią rozumianą nie jako linearny proces, lecz jako cykl nieustannych powtórzeń, transformacji i przesunięć.

Ważnym elementem wystawy był cykl Passages składający się ze stalowych konstrukcji uzupełnionych tekstylnymi kurtynami. Usytuowane po obu stronach galerii obiekty budowały rodzaj pasażu lub korytarza organizującego ruch widzów w przestrzeni wystawy. Motyw przejścia funkcjonował tu jednocześnie w wymiarze symbolicznym i materialnym. Industrialne, powtarzalne „ramiona” zestawione zostały z miękkimi tkaninami reagującymi na ruch powietrza i obecność zwiedzających.

Podczas tej wystawy po raz pierwszy pojawił się również motyw ostu, który w kolejnych latach stał się jednym z najważniejszych elementów ikonografii duetu. Roślina ta, zdolna do wzrostu na terenach zdegradowanych i postindustrialnych, stała się dla artystów symbolem odporności, adaptacji oraz form życia rozwijających się w niesprzyjających warunkach. Jej charakterystyczny kształt pojawia się między innymi w serii stalowych reliefów Thistle Mirrors czy późniejszych pracach Will Spread gdzie sylwetki ostów zostały wycięte w lustrzanych powierzchniach metalu.

There are flowers that are born of mud

Ich pierwszą dużą indywidualną wystawą w Polsce było There are flowers that are born of mud (2023). We wrocławskiej galerii 66P, mieszczącej się w budynku starej piekarni garnizonowej, wykreowali wizję, której nastrój oddaje opis wystawy:

Text

Przemysłowe piece, które wypiekały chleb dla armii, dawno już ostygły. Zresztą żaden ogień nie mógłby się palić w otoczeniu, w którym nie ma prawie tlenu. Zawiesisty pył unoszący się dookoła wdziera do wnętrza ciała. Pomiędzy trzema żeliwnymi kolumnami zakwitło nowe życie. Pnącza wiją się w górę i opadają na ziemię. Powstałe z materii nieożywionej żyją, chłonąc błotną, mulistą ciecz. Ulegają ciągłej morfogenezie, zatrzymując się tylko na chwilę w przybranej formie. Ich obecność odurza, trudno więc stwierdzić, czy to tylko stary świat po upadku, czy początek nowego rozgrywającego się poza dominacjami gatunków, które znamy.

Zwiedzający wystawę mogli przyglądać się roślinno-inżynieryjnym obiektom, które Inside Job przeniósł w galeryjną przestrzeń inspirując się m.in. kartami XV-wiecznego Manuskryptu Wojnicza. W swoich obiektach artyści łączyli materiały organiczne z elementami wytworzonymi przez człowieka lub przy pomocy maszyn przemysłowych, poddając je dalszym przekształceniom – malowaniu, szlifowaniu, gięciu, woskowaniu. Powstałe instalacje ukazywały, że to, co kiedyś miało być wizją przyszłości, dziś jawi się jako wyobrażenie postnaturalnego i postludzkiego porządku.

Possibility we are poisoned

Zainteresowanie procesami transformacji oraz formami życia rozwijającymi się w warunkach kryzysu znalazło kontynuację w późniejszych realizacjach duetu. W trzykanałowej instalacji wideo Possibility we are poisoned, zaprezentowanej podczas 34. Biennale Sztuk Graficznychi w Lublanie (2021), artyści sięgnęli po motyw uśpionych nasion zdolnych do przetrwania w niesprzyjających warunkach środowiskowych. Inspirując się poezją autorek takich jak Diane di Prima, Hélène Cixous czy Sylvia Plath, stworzyli opowieść o przyszłości, w której nowe formy życia stopniowo przekształcają zastane habitaty i układy zależności. Instalacja rozwijała obecny w ich twórczości namysł nad adaptacją, regeneracją oraz potencjałem organizmów funkcjonujących na granicy znanych porządków biologicznych.

W kolejnych latach tematy te powróciły w rozbudowanej instalacji Paradise Rot, prezentowanej między innymi na wystawach Świątynia Baśni w galerii BWA Wrocław Główny (2024) oraz Kukania w Galerii Arsenał Elektrownia w Białymstoku (2025). Projekt rozwijał charakterystyczną dla Inside Job wizję świata, w którym procesy naturalne i technologiczne pozostają ze sobą w nieustannej relacji, a granice między tym, co organiczne i sztuczne, ulegają stopniowemu zatarciu.

Monumentalne stalowe konstrukcje, tekstylne formy oraz organiczne motywy tworzyły immersyjne środowisko odwołujące się zarówno do ludowych wyobrażeń i mitologii, jak i do współczesnych koncepcji posthumanizmu oraz tak zwanej mrocznej ekologii.

Powracający w twórczości duetu motyw roślinności nie funkcjonuje jednak jako symbol powrotu do natury, lecz jako obraz nieustannej przemiany materii oraz zdolności życia do adaptacji w warunkach środowiskowej, społecznej i ekonomicznej niestabilności. W tym sensie Paradise Rot rozwija jeden z najważniejszych wątków praktyki Inside Job: poszukiwanie nowych form współistnienia w świecie znajdującym się w stanie permanentnej transformacji.

Inside Job – prace kolektywu [galeria]

Styl wyświetlania galerii

wyświetl slajdy

Wystawy i wyróżnienia

Swoje prace Inside Job prezentują na wystawach indywidualnych i zbiorowych. Dotychczas ich dzieła można było oglądać m.in. w warszawskiej Zachęcie, w Galerii Arsenał w Białymstoku, w Galerii BWA Wrocław, we wrocławskim 66P czy w poznańskich galeriach Pawilon i SKALA, a także za granicą, w ramach solowej prezentacji podczas 34. Biennale Sztuk Graficznych „Iskra Delta” w Lublanie, we Włoszech (eastcontemporary, Mediolan), w Czechach (FUTURA i MeetFactory, Praga), Danii (galeria Cantina, Aarhus), Grecji (Hot Wheels Projects i Athens Digital Arts Festival, Ateny), w Niemczech (Kunsthalle Baden-Baden, galeria BSMNT), w Szwajcarii (Aresenic, Centrum Sztuk Scenicznych w Lozannie) i w Korei Południowej (galeria Caption, Seul). Inside Job współtworzy także grupową wystawę w Polskim Pawilonie na 16. Gwangju Biennale w Korei Południowej w 2026 roku.

Dzieła duetu były również wielokrotnie nagradzane. Inside Job zostali laureatami nagrody II edycji Hana Future Art Award podczas targów Art Busan w Korei Południowej (2026) oraz stypendium Młoda Polska (2026), byli także nominowani do międzynarodowej nagrody Allegro Prize (2020). Otrzymali Poznańskie Stypendium Artystyczne (2023), Nagrodę Miasta Poznania dla młodych artystów (2020), Nagrodę Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego (2018) oraz Nagrodę Santander Universidades (2016). W 2018 roku zostali finalistami międzynarodowego konkursu Artagon IV w Paryżu.

Brali udział w rezydencjach artystycznych, m.in. w Mazi Projects Fundacji Razem Pamoja w Atenach, Grecja; Dom Sztuki w Brnie, Czechy; Aldea Residency, Bergen, Norwegia; RUPERT Residency, Wilno, Litwa; A-I-R FUTURA, Praga, Czechy; Residency Gurzelen, Biel/Bienne, Szwajcaria; TestDrive, Nikozja, Cypr; Kulturfabrik, Burgdorf, Szwajcaria.

artysta interdyscyplinarny

sztuka interdyscyplinarna