"Dokument to przede wszystkim opowiadanie o ludziach, emocjach, ambicjach i pragnieniach" – mówi Agnieszka Rayss, fotografka, dokumentalistka, współzałożycielka międzynarodowego kolektywu Sputnik Photos.
Agnieszka Rayss urodziła się w 1970 roku. Z wykształcenia jest historyczką sztuki. Ukończyła Studium Fotografii Związku Polskich Artystów Fotografików oraz Europejskiej Akademii Fotografii. Ponadto jest absolwentką Laboratorium Reportażu przy Collegium Civitas w Warszawie.
Fotografka jest najbardziej znana ze swoich zdjęć publikowanych w prasie głównego nurtu: "Przekrój", "Polityce" czy "Rzeczpospolitej" oraz z fotografii dokumentalnych tworzonych w ramach projektów Sputnik Photos- kolektywu założonego w 2006 roku przez fotografów i dokumentalistów z Europy Środkowo-Wschodniej. Rayss jest wielokrotną laureatką konkursów fotograficznych w Polsce m.in. Newsreportaż, Grand Press Photo, BZ WBK oraz za granicą POYI68, Hasselblad Masters Award.
Styl wyświetlania galerii
wyświetl slajdy
W rozmowie przeprowadzonej przez Ewelinę Petrykę, Rayss przyznaje, że nie pracuje tylko nad fotografią dokumentalną. "Rynek w Polsce na to nie pozwala trzeba zajmować się także pracami komercyjnymi, które czasem też mogą być ciekawym wyzwaniem"- wyjaśnia artystka.
W swoich pracach Agnieszka Rayss odwołuje się przede wszystkim do tematyki gender oraz kondycji państw postkomunistycznych. Fotografka interesuje się procesami naśladowania i przejmowania zachodnich wzorców kulturowych. W 2005 roku rozpoczęła pracę nad cyklem "American Dream" poruszającym temat amerykanizacji w polskiej kulturze: castingach do programów telewizyjnych, sportowej kulturze cheerleaderek czy wszelkiego rodzaju konkursach piękności na kolejną top modelkę. Cykl zaowocował publikacją zdjęć autorki wydaną przez Instytut Fotografii proFOTOGRAFIA w 2011 roku. Krytyczna analiza popkultury podejmowana przez Rayss dotyczy także funkcjonowania mass mediów w Polsce. Dzieło nie ma mieć charakteru moralizatorskiego. Autorka sama odkrywa w sobie fascynację kulturą spektaklu. "Nie jestem królową wybiegu, ale mój świat nie różni się bardzo od świata moich bohaterek" – mówi Rayss. "Tak jak one wierzę w sukces i jestem zdołowana, gdy przegrywam. Biorę udział w wielu konkursach i zastanawiam się, po co właściwie to robię. Czy wygrana sprawi, że moja praca będzie lepsza, bardziej wartościowa?"
Agnieszka Rayss, zdjęcie z cyklu "Piękne ciała", dzięki uprzejmości autorki
W latach 2008–2010 Rayss stworzyła reportaż z zawodów kulturystycznych na Śląsku. Projekt "Piękne ciała" to cykl portretów kulturystów i kulturystek oraz zawodniczek fitness wykonanych na tle ciemnej, jednolitej ściany tuż przy wejściu na scenę, przy świetle zastanym. Tematem tej pracy stała się także rywalizacja. Za stworzony cykl otrzymała pierwszą nagrodę w konkursie Newsreportaż w 2009 roku. "Wybrałam ten temat, bo szukałam ludzi pracujących nad ciałem, nad sylwetką. Nie przewidziałam, że efekt plastyczny będzie akurat taki" – mówi autorka.
Styl wyświetlania galerii
wyświetl slajdy
W latach 2010-2011 w ramach zbiorowego projektu Sputnik Photos "IS(not)" Rayss przygotowała fotograficzny esej o Islandii "Earth Bleeds Water", przedstawiający któregowszelkiego rodzaju naturalne zbiorniki wodne, a także spa oraz baseny islandzkie.
agnieszkarayss.com
Źródło: Adam Mazur „Decydujący moment. Nowe zjawiska w fotografii polskiej po 2000 roku”, wydawnictwo Karakter 2012, oprac. NZ
