Yanka Rudzka — szamanka piruetu
#taniec
Rewolucjonistka taneczna w Brazylii, w Polsce prawie nieznana. Burza blond loków, gorący temperament, niepowtarzalna ekspresja. Oto Polka, która artystycznie zawojowała kraj kawy.
Tajemnicza pionierka
Jej biografia byłaby wyzwaniem dla detektywa. Więcej tu tajemnic niż znanych faktów, a jej historia przypomina splot zagadek do rozwiązania. Wiadomo, że na świat przychodzi w 1916 w Łodzi i prawdopodobnie uczy się tańca u ówczesnych mistrzyń – w szkole Janiny Mieczyńskiej lub u Tycjanny Wysockiej. Potem szlifuje swój talent w Niemczech i Szwajcarii, jednak to wyjazd do Ameryki Południowej zmienia jej życie.
Przygodę za oceanem rozpoczyna w Argentynie. W 1952 po raz pierwszy jedzie do Brazylii, by na zawsze zmienić tamtejszą kulturę taneczną. Tam staje się pionierką choreografii łączącej miejscowy kontekst z nowoczesną formą. Jest zaangażowaną nauczycielką. W São Paulo prowadzi jedne z pierwszych w Brazylii kursów tańca współczesnego. Prawdziwym przełomem okazuje się podróż do Salvadoru, miasta położonego tuż nad Atlantykiem, które do XVIII wieku było stolicą kraju.
Rudzka zostaje dyrektorką Szkoły Tańca działającej na salvadorskim uniwersytecie. W mieście spędza trzy lata, ale za to jakie! Pomysłami zaraża nie tylko lokalne środowisko, ale i resztę brazylijskich artystów tańca. Eksperymentuje, a jej wizje często uchodzą za kontrowersyjne. Ale Rudzka nie uznaje kompromisów. Niezwykła artystyczna odwaga zapewni jej miejsce w awangardowym panteonie Ameryki Południowej.
W 1961 tworzy choreografię do jednego z brazylijskich kryminałów o napadzie na bank – filmu "Kobiety i miliony" w reżyserii Jorge Ileliego
Opętana tańcem
Yanka Rudzka, zdjęcie archiwalne, fot. Sílvio Robatto / dzięki uprzejmości Lii Robatto
Rudzka to niezwykły umysł, a taniec to dla niej coś więcej niż sztuka. Ciało w ruchu staje się dla artystki fascynującym laboratorium – równolegle interesuje się anatomią, historią sztuki i fizjologią. Takiego samego podejścia uczy swoich podopiecznych.
Żarliwa wiara katolicka nie przeszkadza jej zafascynować się Candomblé – afrobrazylijskimi praktykami religijnymi. Ich zasadniczą częścią jest opętańczy taniec. Ci, którzy wpadają w taneczny trans, dostępują zaszczytu komunikowania się z bóstwami. Rudzka uczestniczy w niezwykłych ceremoniach, uważnie obserwuje, zapamiętuje rytm bębnów. Jako pierwsza choreografka łączy lokalne rytuały z tańcem modern, ekstazę z ruchową techniką. Duchowe korzenie tańca są dla niej szalenie ważne, uważa też, że nie można tworzyć współcześnie, nie zaglądając w przeszłość.
Odkrycie Yanki
Yanka Rudzka, zdjęcie archiwalne, fot. Sílvio Robatto / dzięki uprzejmości Lii Robatto
W 2015 Rudzka zostaje "odkryta". w Polsce. Rok później w Brazylii realizowany jest polski projekt "Zaczyn", którym kieruje dramaturżka tańca Joanna Leśnierowska. To prawdziwa archeologia tańca! Misją przedsięwzięcia jest symboliczne odzyskanie Rudzkiej dla polskiej kultury. "Zaczyn" to niezwykły romans tradycyjnych tańców znad Amazonki i Wisły: samby de pé i oberka. Wybitna polska choreografka staje się inspiracją do budowania mostów między odległymi od siebie kulturami. Kontynuacją projektu jest jego następny etap – "Wielogłos", w którym do międzynarodowego zespołu dołączają tancerze z krajów Kaukazu. Rudzka jest dobrym duchem pomysłu i symbolicznie czuwa nad przebiegiem tego niecodziennego artystycznego spotkania.
yanka rudzka
terytoria choreografii
taniec ekspresjonistyczny
choreografka
PROJEKT YANKA RUDZKA
taniec współczesny
[{"nid":"31911","uuid":"4b88dfad-fc68-4c51-8cb4-4ad2c17c7870","type":"event","langcode":"pl","field_event_date":"{ \n\u0022value\u0022:\u0022\u0022, \n\u0022end_value\u0022:\u0022\u0022\n }\n","title":"Filmy \u017bu\u0142awskiego na festiwalu w Kanadzie","field_introduction":"Polski re\u017cyse odbierze nagrod\u0119 za ca\u0142okszta\u0142t tw\u00f3rczo\u015bci na Mi\u0119dzynarodowym Festiwalu Filmowym Fantasia w Montrealu.","field_summary":"Polski re\u017cyse odbierze nagrod\u0119 za ca\u0142okszta\u0142t tw\u00f3rczo\u015bci na Mi\u0119dzynarodowym Festiwalu Filmowym Fantasia w Montrealu.","path":"\/pl\/wydarzenie\/filmy-zulawskiego-na-festiwalu-w-kanadzie","topics_data":"a:2:{i:0;a:3:{s:3:\u0022tid\u0022;s:5:\u002259606\u0022;s:4:\u0022name\u0022;s:5:\u0022#film\u0022;s:4:\u0022path\u0022;a:2:{s:5:\u0022alias\u0022;s:11:\u0022\/temat\/film\u0022;s:8:\u0022langcode\u0022;s:2:\u0022pl\u0022;}}i:1;a:3:{s:3:\u0022tid\u0022;s:5:\u002259644\u0022;s:4:\u0022name\u0022;s:8:\u0022#culture\u0022;s:4:\u0022path\u0022;a:2:{s:5:\u0022alias\u0022;s:14:\u0022\/temat\/culture\u0022;s:8:\u0022langcode\u0022;s:2:\u0022pl\u0022;}}}","field_cover_display":"default","image_title":"","image_alt":"","image_360_auto":"\/sites\/default\/files\/styles\/360_auto\/public\/images\/imported\/mini_img\/7024183.jpg?itok=vvjSwozJ","image_260_auto":"\/sites\/default\/files\/styles\/260_auto_cover\/public\/images\/imported\/mini_img\/7024183.jpg?itok=PQ_OLhJ7","image_560_auto":"\/sites\/default\/files\/styles\/560_auto\/public\/images\/imported\/mini_img\/7024183.jpg?itok=1Quhqe43","image_860_auto":"\/sites\/default\/files\/styles\/860_auto\/public\/images\/imported\/mini_img\/7024183.jpg?itok=xXR4tGGb","image_1160_auto":"\/sites\/default\/files\/styles\/1160_auto\/public\/images\/imported\/mini_img\/7024183.jpg?itok=cEPo-e6I","field_video_media":"","field_media_video_file":"","field_media_video_embed":"","field_gallery_pictures":"","field_duration":"","cover_height":"115","cover_width":"203","cover_ratio_percent":"56.6502"}]