Rękopis "Kroniki polskiej" Wincentego Kadłubka zobaczyć będzie można w sobotę 24 września 2016 roku w Pałacu Rzeczypospolitej (Krasińskich) w Warszawie na specjalnym, jednodniowym pokazie z cyklu Pierwsze/Najstarsze. Wydarzeniu towarzyszy wykład prof. Henryka Samsonowicza i rozmowa Włodzimierza Kalickiego z prof. Jackiem Banaszkiewiczem oraz możliwość zwiedzenia zamkniętego na co dzień Pałacu.
Powstała na przełomie XII i XIII wieku "Kronika polska" nie jest suchym opisem wydarzeń – mistrz Wincenty nadał jej kształt błyskotliwego dialogu pomiędzy dwoma biskupami: gnieźnieńskim Janem i krakowskim Mateuszem. Epizody z polskiej historii opowiada Jan, a Mateusz komentuje je analogiami ze starożytności i Biblii.
Napisana po łacinie "Kronika" jest dowodem erudycji autora. Prof. Brygida Kürbis we wstępie do wydanego w serii "Biblioteka Narodowa" polskiego przekładu dzieła nazwała je europejskim pomnikiem umysłowości i uczoności dwunastowiecznego humanisty. Dzieło to jest także znakomitym świadectwem bogactwa i dojrzałości średniowiecznej polskiej myśli polityczno-prawnej w kontekście europejskim. Co ciekawe, na kartach tej drugiej (po dziele Anonima, zwanego Gallem), a pierwszej spisanej przez Polaka kroniki naszego kraju, Wincenty Kadłubek opisał nie tylko dokonania władców historycznych, ale także postaci legendarne: Kraka, Wandę, Popiela czy "całożercę" – potwora znanego dziś jako smok wawelski.
Wincenty Kadłubek, fot. wikimedia/domena publiczna
Sam magister Wincenty to postać bardzo tajemnicza: jeden z najwybitniejszych intelektualistów swoich czasów, kształcony prawdopodobnie w Paryżu lub Bolonii. Przez 10 lat piastował godność biskupa krakowskiego, a później – w nieznanych okolicznościach – zrezygnował z tej funkcji i ostatnie lata życia spędził w klasztorze cystersów w Jędrzejowie, umierając w opinii świętości w 1223 roku. W XVIII wieku został ogłoszony błogosławionym Kościoła rzymskokatolickiego.
Wykłady towarzyszące pokazowi:
- 15.00 – "O mistrzu Wincentym zwanym Kadłubkiem i jego kronice" – prof. Henryk Samsonowicz
- 16.30 – "Wszystkie baśnie Wincentego Kadłubka, czyli o pochodzeniu najbardziej znanych polskich podań". Z prof. Jackiem Banaszkiewiczem rozmawia Włodzimierz Kalicki
Pierwsze/Najstarsze to cykl pokazów z okazji 1050. rocznicy chrztu Polski. Co miesiąc Biblioteka Narodowa przedstawia w Pałacu Rzeczypospolitej pierwsze teksty i najstarsze zabytki kultury i historii, dokumentujące początki państwa polskiego.