Marie Rambert – tancerka rtęci
Najstarszy brytyjski zespół taneczny nosi imię Polki, która uczyła tańczyć córkę Churchilla. Alchemiczka choreografii, architektka tańca, pracowała przy jednym z największych arcydzieł w historii tej sztuki.
Pod urokiem Isadory
Na świat przychodzi w rodzinie żydowskiej jako Cywia Ramberg. W rodzinnej Warszawie bierze pierwsze lekcje baletu, ale występuje jedynie na towarzyskich spotkaniach. Przełom następuje, gdy w stołecznej Filharmonii ogląda tańczącą Isadorę Duncan. Występ nie pozwala jej spokojnie spać, Rambert pozostaje pod wielkim wpływem wybitnej Amerykanki. Młoda Cywia pewnie nawet nie marzy o tym, by przecięły się ich ścieżki. Ale los fortunnie ją zaskoczy!
W 1905 wyjeżdża do Paryża, by studiować medycynę. A w zasadzie wysyłają ją tam rodzice – w obawie, że konspiracyjne upodobania córki wpędzą ją w kłopoty (Cywia brała udział w demonstracjach, rozprowadzała nielegalne druki). Jednak miasto miłości popycha ją w ramiona innej dziedziny: na jednym z przyjęć poznaje brata Isadory Duncan, Raymonda i na dobre wiąże się z tańcem. We Francji przestaje być Cywią (dla Francuzów imię to jest niewymawialne), a przedstawia się najpierw jako Miriam, potem jako Marie. Dla przyjaciół Mim. Zmienia też nazwisko na francusko brzmiące "Rambert".
standardowy [760 px]
Marie Rambert oraz Sally Gilmour podczas prób w Ballet Rambert, 1943, fot. Ministry of Information Photo Division
marie_rambert_a.jpg
Chodzi na lekcje akrobatyki i uczy się rytmiki w szkole słynnego szwajcarskiego kompozytora i pedagoga Émile Jaques’a-Dalcroze’a, który wybiera ją na swoją asystentkę. Następnie wspiera także Wacława Niżyńskiego przy legendarnym "Święcie Wiosny", balecie Igora Strawińskiego wystawionym premierowo w 1913 przez Balety Rosyjskie Sergieja Diagilewa w Théâtre des Champs Élysées. Marie fascynuje się Niżyńskim – jako artystą i jako mężczyzną. We wspomnieniach pisze o "niezwykłym odbiciu jego głębi", jakie dostrzega w stworzonej przez niego choreografii.
Skandal w Paryżu
W Paryżu następuje wstrząs: oburzona publiczność reaguje na nowatorski spektakl gwizdami. Dzika, dynamiczna, “kanciasta” choreografia “Święta wiosny” wprawia w zdumienie paryską widownię o wysmakowanych gustach. Rambert zyskuje jednak szansę na zapisanie się na jednej z najważniejszych kart historii tańca.
"Święto wiosny" jest tak rewolucyjne, że nawet tancerze wątpią czy aby na pewno Strawiński...nie pomylił się w zapisie muzyki. Rambert, uwielbiana przez zespół, tłumaczy zdezorientowanym artystom tajniki choreografii uważanej wówczas za "dziwaczną" i "arytmetyczną". Można stwierdzić, że Polka jest akuszerką przy narodzinach nowej dziedziny: tańca współczesnego.
Rambert Dance Company
Wybucha Wielka Wojna, Marie wyjeżdża do Londynu. Uczy tańca dzieci brytyjskich elit na prywatnych lekcjach, jedną z jej podopiecznych jest córka Winstona Churchilla. W 1920 zakłada w stolicy Anglii swoją pierwszą szkołę, w której konsekwentnie łączy balet z tańcem modern. Co niezwykłe, najstarsza brytyjska szkoła taneczna działa do dziś i ciągle nosi jej imię. Spod skrzydeł Rambert wyfruwają największe brytyjskie osobowości baletu. W 1926 roku krótką formą "Tragedia w świecie mody" debiutuje uczeń Marie, Frederick Ashton, wybitny choreograf, jedna z najważniejszych postaci w historii baletu. Christopher Bruce, Antony Tudor, Norman Morrice... Lista słynnych absolwentów Rambert Dance Company jest imponująca.
Australia, Nowa Zelandia, Chiny i Stany Zjednoczone znajdują się na trasie światowego tournée Rambert, w które wyrusza w latach 40. Później następuje rewolucja: artystka rezygnuje z baletowego zespołu i stawia na współpracę z solistami o nowoczesnym guście i technice.
"Quicksilver" – taki tytuł nosi autobiografia choreografki, którą wydaje w 1972 roku. "Żywym srebrem" nazywano bowiem młodą Cywię w domu rodzinnym – dziewczynka była bardzo ruchliwa i energiczna. Być może dlatego tak dobrze odnajduje się w tańcu. Do dziecięcej pieszczotliwej ksywki nawiązuje też nazwa teatru założonego przez Rambert i jej męża, dramatopisarza Ashley Dukesa: budynek w Notting Hill ochrzczony zostaje jako Mercury Theater (żywe srebro, rtęć to inaczej "merkuriusz").
Królowa Elżbieta II dwukrotnie odznacza artystkę Orderem Imperium Brytyjskiego za wybitny wkład w kulturę. Rambert otrzymuje honorowy tytuł "Dame”. Rambert dożywa pięknego wieku 94 lat, umiera w Londynie. Polka pozostaje jedną z najznamienitszych postaci światowego tańca, której nazwisko pojawia się w niemal każdym brytyjskim leksykonie tanecznym.
Marie Rambert
[{"nid":"40162","uuid":"f4dca6f6-ae0e-4161-b01b-487891a2d74c","type":"article","langcode":"pl","field_event_date":"","title":"Zbiory Ferdynanda Karo w Muzeum Farmacji","field_introduction":"Stuletnie karty zielnikowe, fotografie z wypraw oraz ro\u015bliny odkryte przez botanika i farmaceut\u0119 Ferdynanda Karo na Syberii mo\u017cna obejrze\u0107 w sto\u0142ecznym Muzeum Farmacji.","field_summary":"Stuletnie karty zielnikowe, fotografie z wypraw oraz ro\u015bliny odkryte przez botanika i farmaceut\u0119 Ferdynanda Karo na Syberii mo\u017cna obejrze\u0107 na wystawie w sto\u0142ecznym Muzeum Farmacji. ","path":"\/pl\/artykul\/zbiory-ferdynanda-karo-w-muzeum-farmacji","topics_data":"a:2:{i:0;a:3:{s:3:\u0022tid\u0022;s:5:\u002259607\u0022;s:4:\u0022name\u0022;s:16:\u0022#sztuki wizualne\u0022;s:4:\u0022path\u0022;a:2:{s:5:\u0022alias\u0022;s:22:\u0022\/temat\/sztuki-wizualne\u0022;s:8:\u0022langcode\u0022;s:2:\u0022pl\u0022;}}i:1;a:3:{s:3:\u0022tid\u0022;s:5:\u002259644\u0022;s:4:\u0022name\u0022;s:8:\u0022#culture\u0022;s:4:\u0022path\u0022;a:2:{s:5:\u0022alias\u0022;s:14:\u0022\/temat\/culture\u0022;s:8:\u0022langcode\u0022;s:2:\u0022pl\u0022;}}}","field_cover_display":"default","image_title":"","image_alt":"","image_360_auto":"\/sites\/default\/files\/styles\/360_auto\/public\/field\/image\/karo_miniatura.jpg?itok=QX2mRrd-","image_260_auto":"\/sites\/default\/files\/styles\/260_auto_cover\/public\/field\/image\/karo_miniatura.jpg?itok=Rw3-IrD5","image_560_auto":"\/sites\/default\/files\/styles\/560_auto\/public\/field\/image\/karo_miniatura.jpg?itok=z8cHeDg8","image_860_auto":"\/sites\/default\/files\/styles\/860_auto\/public\/field\/image\/karo_miniatura.jpg?itok=anE7dQ9M","image_1160_auto":"\/sites\/default\/files\/styles\/1160_auto\/public\/field\/image\/karo_miniatura.jpg?itok=2zi2BF_N","field_video_media":"","field_media_video_file":"","field_media_video_embed":"","field_gallery_pictures":"","field_duration":"","cover_height":"249","cover_width":"440","cover_ratio_percent":"56.5909"}]