Benedykt Dybowski – 219 gatunków zwierząt
Przyrodnik, podróżnik, odkrywca, lekarz, badacz jeziora Bajkał, Dalekiego Wschodu i Kamczatki, profesor Uniwersytetu Lwowskiego i Szkoły Głównej Warszawskiej, uważany za jednego z ojców polskiej limnologii (hydrologii jezior). Napisał ponad 350 prac naukowych.
Konspirator z wyrokiem
Rodzi się w Adamarynie w guberni mińskiej. Studia medyczne i przyrodnicze na uniwersytetach w Dorpacie i we Wrocławiu dopełnia paleontologią, botaniką i medycyną w Berlinie, które kończy w 1860. Tytuł doktora przynosi mu praca o determinacji płci u pszczół. Odkrywa nowy gatunek zadychry (Branchipus grubii). Rozprawą o rybach karpiowatych Inflant zyskuje opinię znakomitego badacza na uniwersytecie w Dorpacie.
Konspiruje. Po manifestacji patriotycznej w katedrze wileńskiej zostaje uwięziony. Uniwersytet Jagielloński proponuje mu katedrę zoologii, na co jednak nie zgadza się rząd austriacki. W 1862 Dybowski zdobywa pracę adiunkta w Szkole Głównej w Warszawie. Włącza się szybko w organizację powstania. Zostaje komisarzem Rządu Narodowego na Litwę i Białoruś.
Aresztowany, trafia do X Pawilonu Cytadeli Warszawskiej. Otrzymuje wyrok śmierci . Po wstawiennictwie niemieckich zoologów i pośrednictwu Bismarcka unika stryczka w zamian za 12 lat zesłania.
Naukowiec na zesłaniu
Na Syberii katorżnik Dybowski prowadzi poszukiwanie naukowe. Od 1865 bada faunę w pobliżu Czyty oraz w Darasuniu na zboczach gór Jabłonowych. Ze współpracownikiem zesłańcem Wiktorem Godlewskim dowodzi różnic między zwierzostanem wschodu i zachodu Syberii.
Po dwóch latach obaj dostają zgodę na pobyt we wsi Kułtuk nad jeziorem Bajkał, gdzie dotąd nie osiedlano Polaków. Ich obwoźnym laboratorium staje się domek na płozach. Własnoręcznie wykonanymi narzędziami, często przy 40 stopniach mrozu, dokonują obserwacji podwodnego świata zwierząt.
Badania Dybowskiego wzbogacają wiedzę o endemiczne formy zwierzęce. Opisuje on 116 nowych gatunków skorupiaków z rzędu obunogów i 6 nowych gatunków ryb. 88 gatunków mięczaków i 9 gatunków gąbek ze zbiorów bajkalskich Benedykta Dybowskiego opracowuje jego młodszy brat Władysław, biolog. Innymi zasobami Dybowskiego zajmują się profesorowie: Grube z Berlina, Józef Nusbaum ze Lwowa, Roman Gutwiński z Krakowa.
Badania na medal
Badania we wschodniej Syberii, także fauny lądowej, przynoszą Dybowskiemu złoty medal Towarzystwa Geograficznego w Petersburgu. Z ekspedycją gen. Iwana Skałkowa w 1868 prowadzi poszukiwania w kraju Amurskim, Usuryjskim i Nadmorskim. Z Godlewskim i Alfonsem Parweksem udaje się na Zabajkale na badania w dolinach rzek Ononu i Arguni. W 1871 dołącza do nich geolog Aleksander Czekanowski, razem penetrują północną część jeziora Chubsuguł w Mongolii.
Z Godlewskim i Michałem Jankowskim odbywa długą wyprawę wzdłuż Arguni i Amuru, wnika w faunę jeziora Chanka, dociera do Władywostoku. Zatrzymuje się w kraju Nadmorskim, w zatoce Striełok i na wyspie Askold. Znajduje nowy podgatunek jelenia wschodniego (jeleń Dybowskiego).
Wraz z Godlewskim bada organizmy zwierzęce rzeki Ussuri, a powróciwszy nad Bajkał – faunę sąsiednich jezior i rzeki Angary. Towarzystwo Geograficzne i Akademia w Petersburgu wyjednują Dybowskiemu pozwolenie na powrót do kraju. On jednak, dzięki staraniom gen. Skałkowa, spełnia swoje marzenie o wyprawie na Kamczatkę.
Na ratunek Aleutom
Zostaje lekarzem okręgowym w Pietropawłowsku. Od 1879 niesie pomoc lekarską i humanitarną na Kamczatce, dokąd carscy urzędnicy sprowadzili z rdzennych wysp naród Aleutów. Celowo ich rozpijając, wykupują od nich za bezcen futra i skóry upolowanych zwierząt.
Dybowski zwalcza epidemie, otwiera szpitale dla trędowatych, z własnych środków kupuje konie i renifery, ucząc mieszkańców Wyspy Beringa ich hodowli. Na Wyspach Komandorskich i na Kamczatce zakłada farmy kóz i królików, otwiera rezerwaty dla soboli, co głodującym mieszkańcom wysp poprawia ich warunki bytowe. Prowadzi dalsze badania zoologiczne i antropologiczne.
W 1883 obejmuje katedrę zoologii na Uniwersytecie Lwowskim. Tworzy oryginalną teorię budowy zębów ssaków. Jako pedagog deklaruje się zwolennikiem teorii ewolucji Karola Darwina, co za sprawą klerykałów i narodowców przyspiesza jego emeryturę.
W 1884 zakłada we Lwowie Muzeum Zoologiczne. Wypełnia je cennymi zbiorami z Kamczatki, Bajkału, Wschodniej Syberii, południowej Rosji i Morza Kaspijskiego (60 skrzyń o wadze ponad 11 ton). Mieszkańcy Wyspy Beringa podarowują mu unikatowy eksponat – szkielet krowy morskiej (Hydrodamalis gigas).
I wojna światowa zastaje Dybowskiego w nowogródzkim majątku jego siostry na terenie Rosji. Jako obywatel Austrii ma być zesłany do Jakucji – ratuje go wstawiennictwo znanych rosyjskich naukowców, Cesarskiej Akademii Nauk i Cesarskiego Towarzystwa Geograficznego. Wkroczenie armii niemieckiej umożliwia mu powrót do Lwowa.
Wśród lwowskich elit Benedykt Dybowski szuka zwolenników trzeźwości– zakłada stowarzyszenie Eleuteria. Zostaje członkiem Polskiego Towarzystwa Ludoznawczego we Lwowie. Publikuje sporo okolicznościowych artykułów po powstaniu Państwa Polskiego.
Honorowy obywatel Lwowa, pochowany jest na "górce powstańców styczniowych" na Cmentarzu Łyczakowskim.
benedykt dybowski
[{"nid":"19872","uuid":"6dd14a25-8480-4d27-add1-5185df05eed8","type":"event","langcode":"pl","field_event_date":"{ \n\u0022value\u0022:\u0022\u0022, \n\u0022end_value\u0022:\u0022\u0022\n }\n","title":"Sinfonia Iuventus z Janem Krenzem","field_introduction":"Polska Orkiestra Sinfonia Iuventus zagra pod batut\u0105 wybitnego dyrygenta Jana Krenza, kt\u00f3ry poprowadzi wykonanie m.in. w\u0142asnej \u0022Rapsodii\u0022.","field_summary":"Polska Orkiestra Sinfonia Iuventus zagra pod batut\u0105 wybitnego dyrygenta Jana Krenza, kt\u00f3ry poprowadzi wykonanie m.in. w\u0142asnej \u0022Rapsodii\u0022.","path":"\/pl\/wydarzenie\/sinfonia-iuventus-z-janem-krenzem","topics_data":"a:2:{i:0;a:3:{s:3:\u0022tid\u0022;s:5:\u002259608\u0022;s:4:\u0022name\u0022;s:7:\u0022#muzyka\u0022;s:4:\u0022path\u0022;a:2:{s:5:\u0022alias\u0022;s:13:\u0022\/temat\/muzyka\u0022;s:8:\u0022langcode\u0022;s:2:\u0022pl\u0022;}}i:1;a:3:{s:3:\u0022tid\u0022;s:5:\u002259644\u0022;s:4:\u0022name\u0022;s:8:\u0022#culture\u0022;s:4:\u0022path\u0022;a:2:{s:5:\u0022alias\u0022;s:14:\u0022\/temat\/culture\u0022;s:8:\u0022langcode\u0022;s:2:\u0022pl\u0022;}}}","field_cover_display":"default","image_title":"","image_alt":"","image_360_auto":"\/sites\/default\/files\/styles\/360_auto\/public\/images\/imported\/mini_img\/6048895.jpg?itok=ms6BCfNf","image_260_auto":"\/sites\/default\/files\/styles\/260_auto_cover\/public\/images\/imported\/mini_img\/6048895.jpg?itok=qTLCsQ6U","image_560_auto":"\/sites\/default\/files\/styles\/560_auto\/public\/images\/imported\/mini_img\/6048895.jpg?itok=OSgHsu5U","image_860_auto":"\/sites\/default\/files\/styles\/860_auto\/public\/images\/imported\/mini_img\/6048895.jpg?itok=eroJ65Cw","image_1160_auto":"\/sites\/default\/files\/styles\/1160_auto\/public\/images\/imported\/mini_img\/6048895.jpg?itok=keWoSXN4","field_video_media":"","field_media_video_file":"","field_media_video_embed":"","field_gallery_pictures":"","field_duration":"","cover_height":"115","cover_width":"203","cover_ratio_percent":"56.6502"}]