Content anchor

"Sztuka wszędzie" - przedwojenny dorobek warszawskiej ASP w Zachęcie

Kiedy: 
4cze'12
26sie'12
Pawilon Polski (proj. Józef Czajkowski) na Międzynarodowej Wystawie Sztuki Dekoracyjnej w Paryżu, w atrium rzeźba Henryka Kuny "Rytm", 1925, repr. za: Biblioteka ASP w Warszawie, fot. dzięki uprzejmości Zachęty Narodowej Galerii Sztuki

Od Pomnika Lotnika do druków ulotnych, od Świątyni Opatrzności do dekoracji witryn sklepowych - wszystko to zgromadzono na wystawie "Sztuka wszędzie" ukazującej związki między sztuką, państwem i przemysłem w latach 1904-1944.

- Wystawa po raz pierwszy w tak szerokim ujęciu pokazuje zjawisko przenikania się sztuki i życia w okresie II Rzeczypospolitej - podkreśla kuratorka Maryla Sitkowska. - To nie tylko ekspozycja, ale duży projekt badawczo-historyczny pomyślany w nowoczesny sposób.

"Sztuka wszędzie" opowiada o Akademii Sztuk Pięknych w Warszawie (do 1923 roku - Szkole Sztuk Pięknych) od czasu jej powstania w 1904 roku, poprzez najbardziej twórczy okres międzywojnia, aż do wojennych losów wykładowców i studentów uczelni. Szczególne miejsce na wystawie zajmuje sztuka stosowana. Jak zauważa Sitkowska, wykładowcy uczelni nie dzielili twórczości na "czystą" i "użytkową", nauczaniu sztuki miało towarzyszyć wdrażanie wzorów do produkcji przemysłowej. Czyniło to z ASP rodzaj doświadczalnego instytutu - rzecz w owym czasie niespotykana w wyższym szkolnictwie artystycznym.

Kładąc nacisk na użytkowość sztuki, Akademia miała ogromny udział w budowie odrodzonej po zaborach Polski. Po 1918 roku od artystów oczekiwano wypracowania stylu narodowego harmonijnie łączącego tradycję z nowoczesnością. Sprawdzianem oficjalnej estetyki II RP, a zarazem pierwszym wystąpieniem Szkoły na forum światowym, był udział w Międzynarodowej Wystawie Sztuk Dekoracyjnych w Paryżu w 1925 roku.

Polski pawilon okazał się prawdziwą sensacją. Jako jeden z najczęściej opisywanych i najpowszechniej chwalonych zdobył ostatecznie drugą nagrodę. Pokazaliśmy m.in. strzelisty, przypominający skrzyżowanie gotyckiej kaplicy z chińską pagodą, pawilon projektu Józefa Czajkowskiego, niby-góralskie panneaux Zofii Stryjeńskiej, drewnianą Kapliczkę Bożego Narodzenia Jana Szczepkowskiego i klasycyzującą rzeźbę "Rytm" Henryka Kuny. W Zachęcie zrekonstruowano część architektury pawilonu.

Skutkiem paryskiego sukcesu było powstanie Spółdzielni Artystów "Ład", która na wiele dziesięcioleci stała się synonimem dobrego gustu i jakości polskiego wzornictwa (dokumentują to np. obecne na wystawie meble Jana Kurzątkowskiego). "Ład" skupił nauczycieli i uczniów ASP, na początku korzystał też z jej warsztatów. Z kolei w dwóch pracowniach graficznych uczelni powstały Stowarzyszenie Artystów Grafików Ryt i Koło Artystów Grafików Reklamowych - poprzednicy "polskich szkół" grafiki, ilustracji i plakatu. Również w pracowniach malarskich i rzeźbiarskich przenikały się zagadnienia czysto studyjne z zadaniami konkursowymi oraz konkretnymi zamówieniami państwowymi.

Wystawa przypomina spektakularne realizacje w przestrzeni miejskiej, m.in. Pomnik Lotnika autorstwa Edwarda Wittiga czy projekty Świątyni Opatrzności. Prezentowane są także wybrane fragmenty wnętrz polskich transatlantyków - M/s Batory i M/s Piłsudski. Wszystkie one w zamyśle autorki koncepcji ekspozycji mają pokazywać owocną współpracę instytucji państwowych i środowiska artystycznego w okresie dwudziestolecia międzywojennego.

Jedną z sal poświęcono reklamie i grafice książkowej. Wśród licznych plakatów, druków ulotnych, szyldów i dekoracji witryn można odnaleźć słynne hasło "Cukier krzepi" (autorstwa Melchiora Wańkowicza) czy zaproszenia na bale organizowane na ASP w ówczesnej siedzibie przy Wybrzeżu Kościuszkowskim.

- Wezwanie "Sztuka wszędzie" było i pozostaje pełne treści - tłumaczy znaczenie tytułu wystawy Sitkowska. - Dziś, tak jak przed kilkudziesięciu laty, jest wołaniem o kulturę dnia codziennego - w najbliższym otoczeniu, w przedmiotach powszechnego użytku, w przestrzeni publicznej i prywatnej.

Ze względu na termin wystawy, pokrywający się z mistrzostwami Euro 2012 część ekspozycji poświęcono związkom sportu i sztuki w okresie dwudziestolecia międzywojennego. Są na niej prace przedstawiające zawody i sylwetki atletów, a także statuetki i inne wyróżnienia wręczane zwycięzcom.

Kurator: Maryla Sitkowska.

Organizatorzy: Akademia Sztuk Pięknych w Warszawie, Zachęta Narodowa Galeria Sztuki.

Patronem medialnym wystawy jest portal Culture.pl.

Otwarcie: 4 czerwca 2012, godz. 17:00.
Wystawa czynna do 26 sierpnia 2012.

Zachęta Narodowa Galeria Sztuki
Plac Małachowskiego 3
00-916 Warszawa
Tel: (+48 22) 827 58 54
Fax: (+48 22) 827 78 86
www.zacheta.art.pl

Źródło: informacje prasowe, www.zacheta.art.pl, "Gazeta Wyborcza" (dodatek "Spacerownik - Akademia Sztuk Pięknych")

Oprac. PK

Facebook Twitter Reddit Share

Podobał Ci się nasz artykuł? English newsletter here

Zapisz się na newsletter

  • 0 subscribers
  • Zgodnie z ustawą z dnia 29 sierpnia 1997r. o ochronie danych osobowych (tekst jedn. Dz. U. z 2002r. nr 101, poz.926)wyrażam zgodę na przetwarzanie moich danych osobowych przez Instytut Adama Mickiewicza (IAM) z siedzibą w Warszawie (00-560), przy ul. Mokotowskiej 25. Podanie danych jest dobrowolne. Użytkownikom przysługuje prawo dostępu do swoich danych i ich poprawiania.

  • Email Marketingby GetResponse
Zobacz także:
Iwan Wyrypajew podczas próby w Teatrze Studio w Warszawie, 2013, fot. Adam Lach/Napo Images/Forum

Kto rzucił wyzwanie teatralnej rutynie, a kto mierzył się z legendą "Dziadów"? W Culture.pl przypominamy sylwetki zagranicznych reżyserów i ich ważnych polskich realizacji. Czytaj dalej about: Od Wyrypajewa do Wilsona - zagraniczni reżyserzy na polskich scenach

Wojciech Młynarski, "Od oddechu do oddechu"

Obszerny wybór wierszy i piosenek Wojciecha Młynarskiego "Od oddechu do oddechu" daje wyobrażenie o skali i mocy jego pióra. Większość tych tekstów znamy z perfekcyjnej interpretacji samego autora, jednak dopiero w skupionym czytaniu ujawniają swoje nieprzeciętne walory literackie. Czytaj dalej about: Wojciech Młynarski, "Od oddechu do oddechu"

Piotr Orzechowski, fot. Adam Golec

Piotr Orzechowski, pianista znany pod pseudonimem Pianohooligan, opowiada o elektrycznym fortepianie Rhodesa, z którym wystąpi na Festiwalu Prawykonań w Katowicach, o ''Dziadach'' Mickiewicza (i Orzechowskiego) i o miejscu, w którym znajduje się jazz w XXI wieku. Czytaj dalej about: Piotr Orzechowski: Muzyka nas interpretuje [WYWIAD]

Grafika promująca wydarzenie "Wystawiajmy się!", fot. IAM

Instytut Adama Mickiewicza ogłasza otwarty nabór dla projektantów do projektu "Wystawiajmy się!". Zgłoszenia można wysyłać do dnia 7 kwietnia 2017. Czytaj dalej about: "Wystawiajmy się!" 2017

"Nibyland", fot. Adam Lach/NAPO Images, dzięki uprzejmości fotografa

"Nibyland" to nieco baśniowa opowieść o życiu mieszkańców Wrześni. Ekspresyjnym czarno-białym fotografiom Adama Lacha towarzyszą poezje 12-letniej Nadii Smolarkiewicz. Czytaj dalej about: Adam Lach, "Nibyland"