Wystawa CHLEBEM I SOLĄ. DAWNE UCZTY POLSKIE ukazuje barwny świat polskiej gościnności, tradycyjnie kojarzonej z witaniem chlebem i solą oraz jej najbardziej okazałe formy: uczty i zabawy od okresu staropolskiego aż po początki XX wieku. O dawnych zwyczajach i kulturze uczt na wystawie opowiadają dzieła malarstwa z doby baroku i XIX wieku, przepiękne obiekty dawnego złotnictwa, porcelana, tkaniny, meble, duży zestaw stołowych naczyń srebrnych, cynowych, miedzianych i ceramicznych oraz przywołane cytaty literackie z opisami biesiad, obyczajów i przysłowiowej, staropolskiej gościnności. Za motto wystawy przyjęto słowa poety Wespazjana Kochowskiego (1633-1700): "O dobryż chleb, gdy jest z solą dany gościom z dobrą wolą", który w 1674 roku opisał jeden z najbardziej znanych staropolskich zwyczajów - zwyczaj witania gości chlebem i solą. "Tradycyjne witanie chlebem i solą było u wielu ludów słowiańskich symbolem przyjaźni oraz gościnności, a w polskiej obyczajowości trwa do dziś" - pisze Klementyna Ochniak, kurator wystawy. "Dawne przysłowia głosiły, że 'soli i chleba dóma potrzeba', bowiem 'bez soli nie słono, bez chleba nie syto' i dlatego 'chlyb i sól zdobióm stół'. Zatem chleb i sól były obecne na stołach wszystkich stanów, a nowa wystawa daje okazję do przyjrzenia się biesiadom z różnych epok i środowisk - np. książęcego pałacu, izby czeladnej, fabrykanckiego salonu. Przypomina, że zwłaszcza wystawne, ceremonialne uczty doby baroku wzbogaciły polską kulturę i obyczajowość."

Wśród zgromadzonych eksponatów wyróżniają się urodą i znakomitym poziomem srebrny kufel ze scenami starotestamentowymi (dzieło Nicolasa Schlaubitza z lat 1689-99), słynny srebrny serwis kawowy, zwany Serwisem Ptaszkowym, z XVIII wieku, wykonany dla książąt Sanguszków w najstarszej europejskiej wytwórni porcelany w Miśni, zdobiony ręcznie malowanymi przedstawieniami różnych, barwnych ptaków. Realia dawnych zabaw, wytwornych przyjęć, chłopskich biesiad i wieczerzy, sceny powitań, wyobrażenia o bogactwie i rozmaitości dawnych stołów biesiadnych przybliżają obrazy holenderskich mistrzów z XVII wieku, barokowe kompozycje z pierwszej połowy XVIII wieku oraz obrazy Franciszka Smuglewicza, Włodzimierza Tetmajera, Alfonsa Karpińskiego, Leona Wyczółkowskiego.

Wernisaż wystawy: 12 marca 2004, godz. 17:00.
Oceń:
(69 głosów)

Ponad trzy tony dokumentów - w tym zdjęcia, listy, notatki, rysunki Franciszki i Stefana Themersonów, trafiło do warszawskiej Biblioteki Narodowej. Archiwum...

"Zamek sinobrodego" w reżyserii Mariusza Trelińskiego, fot. Krzysztof Bieliński/Teatr Wielki - Opera Narodowa

W ostatni czwartek stycznia 2015 w Metropolitan Opera odbyła się premiera dyptyku "Jolanta/Zamek Sinobrodego" w reżyserii Mariusza Trelińskiego. Publiczność...

Kadr z filmu "Ida" Pawła Pawlikowskiego, fot. TIFF

Kolejny dowód na to, że "Ida" to film o wymowie uniwersalnej, docierający do widzów na całym świecie - tak nominację do Cezara, nagrody francuskiej Akademii...

Szakszuka, fot.: East News

Bogata kultura Żydów polskich to już przeszłość, tragicznie zakończona, ale jakaś jej część przetrwała dzięki wpływom kuchni żydowskiej na żywieniowe obyczaje...

 Kadr z filmu "Obiekt" Pauliny Skibińskiej, 2015, fot. Jakub Stolecki / materiały promocyjne

Dokumentalny film "Obiekt" Pauliny Skibińskiej otrzymał nagrodę specjalną jury na festiwalu Sundance, najważniejszej w Stanach Zjednoczonych imprezie...

  •  
  • 1 z 800
Okładka (nid 35483)

"Sztuka przypomina 'Romea i Julię'. Opowiada bowiem o miłości młodych ludzi wplątanych w walkę zwaśnionych klanów" - uważa reżyser Ivan Alexandre (na zdj....

Sanktuarium bł. Karoliny Kózki w Zabawie

Muzeum Regionalne w Piasecznie

Okładka (nid 6012614)

We współpracy z absolwentami, doktorantami oraz studentami Wydziału Intermedia Art, na Uniwersytecie Sztuk Pięknych GEIDAI w Tokio powstała najbardziej ze...

  •  
  • 1 z 615

Czy strój może być deklaracją polityczną? Czy można być modnym w czasach, gdy na półkach w sklepach dostępne są jedynie ubrania robocze? Czy wyglądem można...

Sztuka symboliczna, dążąca do uchwycenia istoty ludzkiego bytu istniała od zarania dziejów. Pełniła funkcje magiczne, rytualne i sakralne, służyła okiełznaniu...

Szymborska jest laureatką wielu nagród, ale dopiero Nagroda Nobla, mimo jej usiłowań, by wszystko zostało po staremu, musiała choć trochę zmienić jej życie....

Wiesław Myśliwski Warszawskim Twórcą 2014. Pozostali laureaci w czterech kategoriach tegorocznej Nagrody Literackiej m.st. Warszawy to Ignacy Karpowicz,...

Choć dla wielu pozostaje tylko jedną z odmian baletu przeznaczoną dla wtajemniczonych, polscy twórcy tańca współczesnego od lat walczą o należne im w historii...

  •  
  • 1 z 800