"Chlebem i solą. Dawne uczty polskie"

Wystawa CHLEBEM I SOLĄ. DAWNE UCZTY POLSKIE ukazuje barwny świat polskiej gościnności, tradycyjnie kojarzonej z witaniem chlebem i solą oraz jej najbardziej okazałe formy: uczty i zabawy od okresu staropolskiego aż po początki XX wieku. O dawnych zwyczajach i kulturze uczt na wystawie opowiadają dzieła malarstwa z doby baroku i XIX wieku, przepiękne obiekty dawnego złotnictwa, porcelana, tkaniny, meble, duży zestaw stołowych naczyń srebrnych, cynowych, miedzianych i ceramicznych oraz przywołane cytaty literackie z opisami biesiad, obyczajów i przysłowiowej, staropolskiej gościnności. Za motto wystawy przyjęto słowa poety Wespazjana Kochowskiego (1633-1700): "O dobryż chleb, gdy jest z solą dany gościom z dobrą wolą", który w 1674 roku opisał jeden z najbardziej znanych staropolskich zwyczajów - zwyczaj witania gości chlebem i solą. "Tradycyjne witanie chlebem i solą było u wielu ludów słowiańskich symbolem przyjaźni oraz gościnności, a w polskiej obyczajowości trwa do dziś" - pisze Klementyna Ochniak, kurator wystawy. "Dawne przysłowia głosiły, że 'soli i chleba dóma potrzeba', bowiem 'bez soli nie słono, bez chleba nie syto' i dlatego 'chlyb i sól zdobióm stół'. Zatem chleb i sól były obecne na stołach wszystkich stanów, a nowa wystawa daje okazję do przyjrzenia się biesiadom z różnych epok i środowisk - np. książęcego pałacu, izby czeladnej, fabrykanckiego salonu. Przypomina, że zwłaszcza wystawne, ceremonialne uczty doby baroku wzbogaciły polską kulturę i obyczajowość."

Wśród zgromadzonych eksponatów wyróżniają się urodą i znakomitym poziomem srebrny kufel ze scenami starotestamentowymi (dzieło Nicolasa Schlaubitza z lat 1689-99), słynny srebrny serwis kawowy, zwany Serwisem Ptaszkowym, z XVIII wieku, wykonany dla książąt Sanguszków w najstarszej europejskiej wytwórni porcelany w Miśni, zdobiony ręcznie malowanymi przedstawieniami różnych, barwnych ptaków. Realia dawnych zabaw, wytwornych przyjęć, chłopskich biesiad i wieczerzy, sceny powitań, wyobrażenia o bogactwie i rozmaitości dawnych stołów biesiadnych przybliżają obrazy holenderskich mistrzów z XVII wieku, barokowe kompozycje z pierwszej połowy XVIII wieku oraz obrazy Franciszka Smuglewicza, Włodzimierza Tetmajera, Alfonsa Karpińskiego, Leona Wyczółkowskiego.

Wernisaż wystawy: 12 marca 2004, godz. 17:00.
Facebook Twitter Reddit Share
envelope culture

Podobał Ci się nasz artykuł? English newsletter here

Zapisz się na newsletter

  • 0 subscribers
  • Zgodnie z ustawą z dnia 29 sierpnia 1997r. o ochronie danych osobowych (tekst jedn. Dz. U. z 2002r. nr 101, poz.926)wyrażam zgodę na przetwarzanie moich danych osobowych przez Instytut Adama Mickiewicza (IAM) z siedzibą w Warszawie (00-560), przy ul. Mokotowskiej 25. Podanie danych jest dobrowolne. Użytkownikom przysługuje prawo dostępu do swoich danych i ich poprawiania.
  • Email Marketingby GetResponse
Zobacz także:
Yanka Rudzka, zdjęcie archiwalne, fot. dzięki uprzejmości asystentki artystki
10kwi'16
13kwi'16

Na tegorocznym Festiwalu Vivadança w Salvador da Bahia w Brazylii przypominana będzie polska tancerka i choreografka, Yanka Rudzka. Czytaj więcej »

Tadeusz Dąbrowski, fot. Renata Dąbrowska

Nakładem hiszpańskiego wydawnictwa La Isla de Siltolá z siedzibą w Sewilli ukazał się właśnie dwujęzyczny zbiór wierszy Tadeusza Dąbrowskiego "Te Deum". Autorem przekładu jest poeta Miguel Mejía. Czytaj więcej »

"Excentrycy, czyli po słonecznej stronie ulicy", reż. Janusz Majewski, fot. M. Makowski, materiały prasowe Next Film

Film fabularny Janusza Majewskiego zrealizowany na podstawie powieści Włodzimierza Kowalewskiego. Nagrodzony Srebrnymi Lwami Festiwalu Filmowego w Gdyni.Czytaj więcej »

Piotr Stachiewicz, "Kniahini Kurcewiczowa", kolekcja portretów bohaterów Trylogii, fot. Pałacyk Henryka Sienkiewicza w Oblęgorku

Sceny batalistyczne, rodzajowe, pejzażowe i portrety – przedstawiające najważniejsze momenty w historii Polski, jej bohaterów narodowych, szlachciców i rycerzy. Oto malarze, którzy przenieśli wizje literackie Sienkiewicza tworzone "ku pokrzepieniu serc" na płótno i papier. Czytaj więcej »

Scena z przedstawienia  "Wyznawca" w reżyserii Natalii Korczakowskiej, 2016. Na zdjęciu: Tomasz Wygoda, fot. Katarzyna Chmura-Cegiełkowska / Teatr Studio w Warszawie

Spektakl inspirowany filmem "Fanatyk" i staropolskim dialogiem pasyjnym "O ofiarowaniu Izaaka" pokaże warszawski Teatr Studio. "Wyznawcę" reżyseruje Natalia Korczakowska.Czytaj więcej »

Barbara we Wrocławiu, widok z wystawy "Usiądź po polsku", 2016, fot. Marcin Baran

W Barbarze we Wrocławiu można usiąść na jednym z legendarnych krzeseł i siedzisk zaprojektowanych przez polskich dizajnerów. Czytaj więcej »

Roman Modzelewski, fotel RM58, producent: Vzór

Ile polskich krzeseł ma status ikon? Jakie polskie fotele zyskały międzynarodowe uznanie? Instytut Adama Mickiewicza tworzy unikatową kolekcję miniaturowych mebli, które promują na świecie dobry polski dizajn. W ramach Europejskiej Stolicy Kultury z kolei odbywa się wystawa "Usiądź po polsku", prezentująca siedziska zaprojektowane w latach 1941-2014. Czytaj więcej »