Wystawa CHLEBEM I SOLĄ. DAWNE UCZTY POLSKIE ukazuje barwny świat polskiej gościnności, tradycyjnie kojarzonej z witaniem chlebem i solą oraz jej najbardziej okazałe formy: uczty i zabawy od okresu staropolskiego aż po początki XX wieku. O dawnych zwyczajach i kulturze uczt na wystawie opowiadają dzieła malarstwa z doby baroku i XIX wieku, przepiękne obiekty dawnego złotnictwa, porcelana, tkaniny, meble, duży zestaw stołowych naczyń srebrnych, cynowych, miedzianych i ceramicznych oraz przywołane cytaty literackie z opisami biesiad, obyczajów i przysłowiowej, staropolskiej gościnności. Za motto wystawy przyjęto słowa poety Wespazjana Kochowskiego (1633-1700): "O dobryż chleb, gdy jest z solą dany gościom z dobrą wolą", który w 1674 roku opisał jeden z najbardziej znanych staropolskich zwyczajów - zwyczaj witania gości chlebem i solą. "Tradycyjne witanie chlebem i solą było u wielu ludów słowiańskich symbolem przyjaźni oraz gościnności, a w polskiej obyczajowości trwa do dziś" - pisze Klementyna Ochniak, kurator wystawy. "Dawne przysłowia głosiły, że 'soli i chleba dóma potrzeba', bowiem 'bez soli nie słono, bez chleba nie syto' i dlatego 'chlyb i sól zdobióm stół'. Zatem chleb i sól były obecne na stołach wszystkich stanów, a nowa wystawa daje okazję do przyjrzenia się biesiadom z różnych epok i środowisk - np. książęcego pałacu, izby czeladnej, fabrykanckiego salonu. Przypomina, że zwłaszcza wystawne, ceremonialne uczty doby baroku wzbogaciły polską kulturę i obyczajowość."

Wśród zgromadzonych eksponatów wyróżniają się urodą i znakomitym poziomem srebrny kufel ze scenami starotestamentowymi (dzieło Nicolasa Schlaubitza z lat 1689-99), słynny srebrny serwis kawowy, zwany Serwisem Ptaszkowym, z XVIII wieku, wykonany dla książąt Sanguszków w najstarszej europejskiej wytwórni porcelany w Miśni, zdobiony ręcznie malowanymi przedstawieniami różnych, barwnych ptaków. Realia dawnych zabaw, wytwornych przyjęć, chłopskich biesiad i wieczerzy, sceny powitań, wyobrażenia o bogactwie i rozmaitości dawnych stołów biesiadnych przybliżają obrazy holenderskich mistrzów z XVII wieku, barokowe kompozycje z pierwszej połowy XVIII wieku oraz obrazy Franciszka Smuglewicza, Włodzimierza Tetmajera, Alfonsa Karpińskiego, Leona Wyczółkowskiego.

Wernisaż wystawy: 12 marca 2004, godz. 17:00.
Oceń:
(76 głosów)
Kadry z serialu "Portrety wojenne", fot. SHIPsBOY

Cztery dokumenty koprodukowane przez TVP – w tym trzy wyprodukowane przez TVP2 – zdobyły nagrody na tegorocznym New York Festivals. Były to zarazem jedyne...

Kadr z jednego z odcinków serialu "Dziecko Rosemary" w reżyserii Agnieszki Holland. Na zdjęciu Zoe Saldana jako Rosemary, fot. NBC

"Zło przybiera różne maski, dzisiaj diabeł jest sexy" - mówiła Agnieszka Holland po pokazie miniserialu "Dziecko Rosemary". Wyreżyserowaną przez nią adaptację...

Magdalena Parys na schodach Konzertause Berlin na Gendarmenmarkt, gdzie rozgrywa się akcja jednej z jej książek,2014, fot. Łukasz Cynalewski / Agencja Gazeta na schodach Konzertause Berlin na Gendarmenmarkt, gdzie rozgrywa się akcja jednej z jej książek, 2014, fot. Łukasz Cynalewski / Agencja Gazeta

Magdalena Parys, poetka, pisarka i tłumaczka z Gdańska, znalazła się w gronie laureatów Unii Europejskiej Nagrody Literackiej (EUPL). Nazwiska laureatów...

Zdjęcie z premiery przedstawienia "Nasza klasa" w reżyserii Tadeusza Słobodzianka w 2010 roku., fot. Krzysztof Bieliński

Amerykańskie gwiazdy filmu i teatru Ellen Burstyn i Kathleen Turner wzięły udział w czytaniu scenicznym sztuki Tadeusza Słobodzianka "Nasza klasa" w Nowym...

Popiersie Chopina, Wielkopolskie Centrum Chopinowskie, fot: Daniel Pach /Forum

Preludia należą do najbardziej charakterystycznych utworów Chopina - nie tylko dlatego, że są kwintesencją jego stylu, ale również z powodów osobistych.

  •  
  • 1 z 839
Okładka (nid 5839078)

"Anaklasis" (1959) to jeden z pierwszych utworów, w którym "tradycyjny", muzyczny dźwięk został połączony ze szmerem. Utwór w wykonaniu Orkiestry FIlharmonii...

Zdjęcie z wystawy "Nocny Poznań w blasku neonów", fot. materiały promocyjne

Około 30 neonów, które kiedyś rozświetlały stolicę Wielkopolski, można obejrzeć w poznańskim Muzeum Narodowym. Ekspozycji "Nocny Poznań w blasku neonów"...

Okładka (nid 6867221)

„Gdy oczekiwania, z którymi przychodzisz do teatru pozostają niezaspokojone, jesteśmy prowokowani do aktywności. Być może jest to negatywny sposób na...

Kandydatka do literackiego Nobla z Białorusi, brazylijski lekarz, szwedzki dziennikarz i dwoje polskich reporterów to finaliści tegorocznej nagrody za reportaż...

Fotografia z wystawy prac powstałych podczas warsztatów Marka Cecuły w Zakładach Porcelany Ćmielów, "Art Food", Poznań, lipiec 2013, fot. Modus Design

Już po raz trzeci studenci z Polski i z zagranicy spotkają się na warsztatach, które łączą sztukę kulinariów z designem. Pod okiem projektanta Marka Cecuły...

  •  
  • 1 z 688

Czy strój może być deklaracją polityczną? Czy można być modnym w czasach, gdy na półkach w sklepach dostępne są jedynie ubrania robocze? Czy wyglądem można...

Sztuka symboliczna, dążąca do uchwycenia istoty ludzkiego bytu istniała od zarania dziejów. Pełniła funkcje magiczne, rytualne i sakralne, służyła okiełznaniu...

Szymborska jest laureatką wielu nagród, ale dopiero Nagroda Nobla, mimo jej usiłowań, by wszystko zostało po staremu, musiała choć trochę zmienić jej życie....

Choć dla wielu pozostaje tylko jedną z odmian baletu przeznaczoną dla wtajemniczonych, polscy twórcy tańca współczesnego od lat walczą o należne im w historii...

Wiesław Myśliwski Warszawskim Twórcą 2014. Pozostali laureaci w czterech kategoriach tegorocznej Nagrody Literackiej m.st. Warszawy to Ignacy Karpowicz,...

  •  
  • 1 z 839