Content anchor

Zygmunt Rytka

Zygmunt Rytka, fot. Marcin Wojciechowski/Agencja Gazeta

Urodzony w 1947 w Warszawie. Członek ZPAF od 1979. Artysta intermedialny o tradycji neoawangardowej, posługujący się fotografią, tworzący instalacje.

W latach 70. realizował filmy eksperymentalne, a w 80. wideo. Od lat 80. związany z łódzkim środowiskiem niezależnym - początkowo Kulturą Zrzuty, potem Galerią Wschodnią, a także z galerią "FF" w Łodzi. Od tego samego czasu, czyli początku lat 80. do chwili obecnej wystawia w Małej Galerii ZPAF-CSW w Warszawie.

W latach 70. zajmował się dokumentacją polskiego życia artystycznego. W okresie 1975-77 pracował w Galerii Współczesnej w Warszawie. Od początku lat 70. wykonywał prace analityczne o tradycji konceptualnej (Przedziały czasowe), w których atrakcyjność wizualna sfotografowanej wody skontrastowana została z badaniem krótkiego fragmentu czasu. W tym samym czasie interesował go uniwersalny problem manipulacji (seria Bluff z 1977) dotyczący obrazu telewizyjnego. Przełomowa w jego rozwoju artystycznym była ekspozycja Katalog S.M. (Some Meetings) w Małej Galerii ZPAF-CSW łącząca tradycję dokumentu i reportażu z ukrytym aspektem analitycznym. Kolejna seria, a zarazem wystawa, pracującego w metodyczny sposób artysty - Holografy - przedstawiała wycinki i "szczątki fotografii" (określenie Rytki) w postaci politycznego wówczas obrazu telewizyjnego. Kolejnymi ważnymi realizacjami były prace z wystawy Ciągłość nieskończoności (1983), ukazujące chęć zmierzenia się, a nawet panowania nad naturą, której nie można jednak, mimo licznych prób, skodyfikować i opanować. Od tego momentu artysta zajmował się zarówno fotografią, jak i filmem, badając, podobnie jak Władysław Strzemiński, możliwości medialne sztuki oraz nasze uwarunkowania biologiczne i możliwości postrzegania rzeczywistości. W tym czasie jego twórczość zbliżyła się do badań medialnych, jakie podejmowali w tym samym czasie artyści łódzkiego Warsztatu Formy Filmowej (szczególnie Józef Robakowski). Intelektualnie i teoretycznie twórczość Rytki kształtowała się na kanwie działalności Zbigniewa Dłubaka.

W końcu lat 80. wystawą "Obiekty chwilowe" (Galeria Wschodnia w Łodzi) rozpoczął, tworzone do dziś, instalacje. W okresie istnienia Kultury Zrzuty, z którą związany był przede wszystkim w sposób towarzyski, wykonywał zabawowe prace do "Tanga" oraz krótkie filmy. Zdjęcia były prześmiewcze i ironiczne o pop-artowskiej stylizacji, poruszające przede wszystkim problem psychozy "państwa wojny". Wystawa "Kontakt" (1994) była kontynuacją analizy medialnej, ale o większym składniku biologii. Ideą cyklu było zderzenie świata natury ze sferą nauki (fizyki i chemii). Przestrzeń neuronowo-optyczna przedstawia świat widoczny w zasięgu "wyciągniętej ręki artysty". Naszemu osądowi empirycznemu, a w szczególności zmysłowi postrzegania, poddane zostały obrazy wytworzone przez soczewkę optyczną, ukazane na tle wody czy chmur etc. Żywioły były rozwinięciem tej problematyki, o bardziej filozoficznym z założenia wyrazie. Artystycznym rozliczeniem z twórczością realizowaną od czasu Obrazów uzupełniających (1982) był cykl Leżąc (1999), w którym artysta "pogodził" się z naturą, "zrozumiał ją", a nawet próbował z nią utożsamiać. Od początku XXI wieku wystawia instalacje (Obiekty chwilowe - 2001, Obiekty dynamiczne - 2003), które są podsumowaniem dotychczasowych osiągnięć, od Ciągłości nieskończoności w formie przestrzennej, przełamującej granice danego medium (przede wszystkim fotografii) do działań mających na celu badanie zmysłu percepcji.

Rytka jest współzałożycielem Fundacji Sztuki Współczesnej In Situ. Otrzymał wiele nagród, m.in.: dyplom i medal ZPAF (1997), medal XX-lecia MHF w Krakowie(2007), Nagrodę Specjalną Ministra Kultury (2007), Srebrny Medal "Zasłużony Kulturze Gloria Artis" (2009), Nagrodę im. Katarzyny Kobro (2011). 

Jego prace znajdują się w zbiorach: Muzeum Narodowego we Wrocławiu, Muzeum Sztuki w Łodzi, Muzeum Historii Fotografii w Krakowie, Galerii Studio w Warszawie.

Autor: Krzysztof Jurecki, Muzeum Sztuki w Łodzi, marzec 2004; akt. AW, lipiec 2015.

Wybrane wystawy indywidualne:

  • 1974 - "Przedziały czasowe", Galeria REMONT, Warszawa
  • 1975 - "Określenie miejsca", Galeria ZNAK, Białystok
  • 1978 - "Zapis powielany", Galeria WAREXPO, Warszawa 
  • 1981 - "Fotowizja - katalog s.m.", Mała Galeria ZPAF-PSP, Warszawa
  • 1983 - "Obrazy uzupełniające", Mała Galeria ZPAF,Warszawa
  • 1984 - "Ciągłość nieskończoności", Galeria Labirynt, Lublin; Mała Galeria ZPAF, Warszawa  
  • 1988 - "Kolekcja prywatna", Mała Galeria ZPAF, Warszawa; "Partum School of the Positive Nihilism of Art" - pokaz video, Mała Galeria ZPAF; "Obok sztuki", Galeria FF, Łódź; "Obiekty chwilowe", Galeria Wschodnia, Łódź, Galeria BWA, Lublin
  • 1990 - "Pokaz realizacji video", Centrum Sztuki Współczesnej, Warszawa
  • 1991 - "Obiekt nietrwały", Galeria FF, Łódź 
  • 1994 - "Kontakt", Mała Galeria ZPAF-CSW, Warszawa
  • 1998 - "Neurony i żywioły", Galeria FF, Łódź
  • 2000 - "Leżąc", Galeria Wschodnia , Łódź; "Ciągłość nieskończoności", Muzeum Sztuki w Łodzi, BWA - Zielona Góra
  • 2001 - "Instalacja NOE" - Taśmy Sztuki, Centrum Kultury , Lublin; "Obiekty chwilowe", Galeria Zamek,  Reszel, Warszawa, Galeria Wschodnia , Łódź
  • 2002 - "Ciągłość nieskończoności", Muzeum Historii Fotografii, Kraków; "Obiekty dynamiczne", Mała Galeria ZPAF-CSW, Warszawa
  • 2004 - "Obiekty dynamiczne w Łodzi", Galeria  FF, Łódź
  • 2007 - "Fotowizja", FF Gallery, Łódź
  • 2008 - "Energia", Galeria Kasyno, Podkowa Leśna; "Moje miejsca", Galeria 65, Warszawa
  • 2011 - "Zygmunt Rytka. Wystawa prac i dokumentacji ze zbiorów Galerii Moje Archiwum", Pałac Wedlów, Kalisz Pomorski; "When I'm Sixty-Four" (ze St. Wojciechowskim), Galeria Wejście, CSW Zamek Ujazdowski, Warszawa
  • 2012 - "Światy równoległe" (z B. Biskupską), Wałbrzyska Galeria Sztuki BWA "Zamek Książ", Wałbrzych

Wybrane wystawy zbiorowe:

  • 1973 - "Konfrontacje", Lublin
  • 1979 - "Fotografia – 16 autorów", Galeria Dziekanka, Warszawa
  • 1981 - "Nowe zjawiska w sztuce lat 70. i 80.", BWA, Sopot
  • 1983 - "Nieme Kino", Strych, Łódź
  • 1984 - "Nurt intelektualny w sztuce polskiej", BWA, Lublin
  • 1985 - "Polska współczesna fotografia artystyczna", Zachęta, Warszawa; "Zeitgenossiche Fotografie Ost und Sudeuropas", Kunstmuseum, Dusseldorf; "Contemporary Art from Poland", Walter Philips Gallery, Banff
  • 1986 - "Foto-Portfolio", Galeria Liget, Budapeszt
  • 1988 - "Fotografia Polska", Galeria Liget, Budapeszt
  • 1990 - "Mikołajczyk, Robakowski, Rytka", Twentyeight Gallery, Nowy Jork
  • 1991 - "Sztuka osobna", CSW Zamek Ujazdowski, Warszawa; "Kunst Europa", Bonner Kunstverein, Bonn
  • 1992 - "Videos Polonaises", Saint Gervais, Genewa
  • 1995 - "Konstelacja 2", Galerie im Rathauskeller, Landshut
  • 1997 - "Kortars Lengyel Fotografia", Ernst Museum, Budapeszt
  • 1999 - "Vztahy (Relacje)", Dom Fotografie, Poprad; "Sztuka polska końca / początku wieku", Galeria Maneż, Petersburg
  • 2002 - "Person/Zeit/Raum" – Fotografie aus Polen, Rupertinum, Salzburg
  • 2004 - "Inspiracje", Galeria OFFicyna, Szczecin
  • 2007 - "Energie przekazu", Galeria Labirynt, Lublin
  • 2008 - "Marzyciele I świadkowie - fotografia polska XX wieku", Muzeum Narodowe, Kraków
  • 2009 - "Schizma. Sztuka polska lat dziewięćdziesiątych", CSW Zamek Ujazdowski, Warszawa
  • 2011 - "Metabiel", Freies Museum, Berlin
  • 2014 - "Pole potencjalne", Galeria Siłownia, Poznań
Obrazek użytkownika Culture.pl
Culture.pl
2004/04/08
Facebook Twitter Reddit Share

Zygmunt Rytka

Artykuły

Sztuka wideo pojawiła się w Polsce w pierwszej połowie lat 70. w środowisku skupionym wokół "Warsztatu Formy Filmowej". Wideo pojawiło się w działaniach artystów niemal natychmiast. Czytaj dalej about: Zarys historii sztuki wideo w Polsce

Zygmunt Rytka

Wydarzenia

Brak podobnych artystów.