Content anchor

Piotr Cieplak

Piotr Cieplak, fot. Photopass.pl
Piotr Cieplak, fot. Photopass.pl

Reżyser teatralny. Urodził się w 1960 roku. Studiował teatrologię w Państwowej Wyższej Szkole Teatralnej w Warszawie i reżyserię w Państwowej Wyższej Szkole Teatralnej w Krakowie.

Uczył się na przedstawieniach Jerzego Jarockiego, Andrzeja Wajdy i Teatru Ósmego Dnia. Debiutował jednoaktówkami Aleksandra Fredry w Teatrze im. Wilama Horzycy w Toruniu u Krystyny Meissner. Uczestniczył w warsztatach Petera Brooka. Swoją karierę rozpoczął od pracy w Teatrze im. Wilama Horzycy w Toruniu (1989).

Najważniejszym przedstawieniem, kształtującym styl Cieplaka jako reżysera, była Historyja o Chwalebnym Zmartwychwstaniu Pańskim Mikołaja z Wilkowiecka. Reżyser sięgnął do tradycji, ale jednocześnie odrzucał konwencje teatralne i próbował znaleźć współczesny środek na wywołanie przeżyć religijnych podobnych do tych, które wywoływały dawne misteria. Staropolski dramat reżyser inscenizował dwukrotnie: we Wrocławiu w Teatrze Współczesnym i w warszawskim Teatrze Dramatycznym. Tam też zrealizował Wyprawy Krzyżowe Mirona Białoszewskiego i Ptaszka zielonopiórego Carla Gozziego.

Teatr Rozmaitości, którego dyrekcję artystyczną objął, reklamował hasłem "najszybszy teatr w mieście". Sam jednak wybierał teksty o małym potencjale komercyjnym, Historię o Miłosiernej Ariana Suassuny. Po odejściu z Teatru Rozmaitości reżyserował w Teatrze Współczesnym we Wrocławiu (Historia Jakuba wg Wyspiańskiego), Teatrze Studio w Warszawie (Kubuś P. wg Alana Aleksandra Milne'a) i Powszechnym (Król Lear Williama Szekspira).

"Wyjątkowość teatru Cieplaka nie polega tylko na tym, że w epoce, w której tak trudno przywrócić scenę jej sakralnym korzeniom, uprawia on teatr prawdziwie religijny. (...) Piotra Cieplaka można by porównać, przy zachowaniu wszelkich proporcji, z Hugo Hofmannstahlem czy Paulem Claudelem, którzy usiłowali rekonstruować więzi z odrzuconą pochopnie tradycją średniowiecznego świata widowisk." (Paweł Goźliński, "Notatnik Teatralny" 16-17/1998)

W 2000 roku w Wiedniu Cieplak przygotował spektakl Hotel pod Aniołem w ramach międzynarodowego projektu Hotel Europa. Drugą wersję zrealizował dwa lata później we Wrocławskim Teatrze Współczesnym. Trzecią pokazał w 2004 roku w warszawskiej Fabryce Trzciny. W tym zmieniającym się, impresyjnym spektaklu bez słów reżyser opowiada o uniwersalnych wartościach chrześcijańskich, o sensie życia w miłości. Poszczególne sceny przedstawienia noszą tytuły obrazów Jerzego Nowosielskiego.

"W 'Hotelu pod Aniołem' urzeka mnie śmiałość zamysłu reżysera: przeniesienie malarstwa Nowosielskiego na język teatru" - pisał Michał Płoski. - "Jeśli obrazy mistrza z Krakowa są ikonami, to spektakl Cieplaka także w jakimś sensie należy do liturgii. Podnosi to, co codzienne ku temu, co uniwersalne i wieczne. Nowoczesna forma teatralna staje się misterium. Nie opowiada wprawdzie - podobnie jak obrazy Nowosielskiego - o zdarzeniach biblijnych, ale stawia zwykłe wydarzenia w świetle góry Tabor, w świetle Bożej chwały.("Więź" 2007, nr 3)

W 2003 roku razem z Teatrem Montownia reżyser pokazał bożonarodzeniowe misterium Historię o narodzeniu Pana Jezusa pod Dworcem Centralnym Wojciecha Tomczyka rozegrane na warszawskim Dworcu Centralnym. Przygotował współczesną, wzruszającą opowieść o pięknie i tajemnicy świąt, ale i o dzisiejszym ich komercyjnym charakterze. Wkrótce przeniósł na scenę Księgę Hioba (Wrocławski Teatr Współczesny, 2004), skupiony spektakl rozgrywający się przede wszystkim w warstwie słownej i dźwiękowej.

Reżyserskie mistrzostwo pokazał w Słomkowym kapeluszu Eugene'a Labiche'a (Teatr Powszechny w Warszawie, 2005) opatrzonym Czterema kwartetami Eliota. Spod perfekcyjnie przygotowanej, rozegranej w zawrotnym tempie farsy wyzierało jednak drugie, gorzkie dno - efektownego życia trawionego na błahostkach, życiowej głupiej pogoni bez przystanku, pogoni, która przybliża do śmierci. Z kolei spektakl Albośmy to jacy tacy... wg Stanisława Wyspiańskiego (Teatr Powszechny w Warszawie, 2007) prowokował dyskusje. Niektórzy uznali go za sceniczną bezsensowną gadaninę, inni upatrywali w spektaklu bezkompromisowej, ostrej diagnozy współczesności z mocnymi akcentami politycznymi, w istocie bliskiej duchowi Wyspiańskiego.

Cieplak wystawił także m.in. Narty Ojca Świętego Jerzego Pilcha (Teatr Narodowy w Warszawie, 2004) i Zemstę Aleksandra Fredry we współczesnym kostiumie (Teatr Polski w Poznaniu, 2005). Reżyserował w warszawskim Teatrze Polonia - Szczęśliwe Dni Samuela Becketta (2007) i Wątpliwość Johna Patricka Shanleya (2007).

Na warszawskich scenach dał świetne, oparte na wytrawnej literaturze, spektakle dla dzieci, przygotował Amelkę, Bobra i Króla na Dachu Tankreda Dorsta i Ursuli Ehler (Teatr Guliwer, 2005), Ach, jak cudowna jest Panama Janoscha (Teatr Powszechny, 2006) i Opowiadania dla dzieci Isaaka Bashewisa Singera (Teatr Narodowy, 2007).

W 2008 roku powstał w Teatrze Montownia spektakl wyjątkowy - Utwór sentymentalny na czterech aktorów ujmujący ciepłem, lekkością, i świeżością spektakl bez słów. W tym migotliwym świecie, opowieści stworzonej przez czwórkę aktorów Montowni Cieplak odwoływał się do najprostszych uczuć i doznań.

„Ze spektaklu Piotra Cieplaka emanuje pozytywna energia. A widz nabiera przekonania, że życie ma wiele tonacji. Utwór to rzecz o wzruszeniu, cieple i pięknych emocjach, a także o kruchości życia, bo ten świat ze sznurków i papieru przy mocniejszym dmuchnięciu wiatru bardzo łatwo może się rozpaść.” (Jan Bończa-Szabłowski, Rzeczpospolita)

W 2009 Cieplak wyreżyserował dla Teatru Nowego im. Kazimierza Dejmka w Łodzi Przed południem, przed zmierzchem. W tym spektaklu bez słów, po raz pierwszy podjął się wprowadzenia do swojego przedstawienia tańca współczesnego, a za choreografię odpowiadał założyciel Teatru Dada von Bzdülow, Leszek Bzdyl. Niezwykłą muzykę do przedstawienia stworzył znany duet – Patryk Zakrocki i Paweł Szamburski.

W kolejnym roku miały miejsce trzy premiery spektakli Cieplaka: Fantazy Juliusza Słowackiego (Teatr Miejski im. Witolda Gombrowicza w Gdyni), Charlie bokserem (Teatr Wybrzeże w Gdańsku), oraz Księga raju na motywach powieści Icyka Mangera (Teatr Żydowski im. Estery Rachel i Idy Kamińskich w Warszawie). Księga raju to magiczna opowieść o zderzeniu wyobrażeń z rzeczywistością. To historia człowieka, którego dusza zstąpiła z raju na ziemię nie tracąc pamięci o nim w przeciwieństwie do innych dusz. 

Następnie przyszedł czas na dwie realizacje w Teatrze Powszechnym im. Zygmunta Hübnera w Warszawie. Cieplak wyreżyserował Nieskończoną historię Artura Pałygi (2013) oraz Lokomotywę Juliana Tuwima (2013). W tym samym roku napisał i wyreżyserował Milczenie o Hiobie w Teatrze Narodowym w Warszawie. Aneta Kyzioł pisała o spektaklu:

[…] każdy na swój sposób próbuje odnieść się do przypowieści i – szerzej – zrozumieć i poradzić sobie z cierpieniem: bliskich i dalszych, ludzkości i świata, Hioba i własnym. Każdy z aktorów/bohaterów robi to na swój sposób, więc i forma spektaklu jest mieszanką: teatru […], performance’u, wykładu, koncertu (z muzyką Kormoranów) oraz czytanych fragmentów wywiadów z Markiem Edelmanem i Andrzejem Stasiukiem. Cieplakowi udały się dwie rzeczy: dotarł do widzów ze swoim prawdziwym problemem i szczerymi wątpliwościami. Oraz stworzył z aktorów Narodowego oraz tych pojawiających się gdzieś na jego orbicie prawdziwy zespół.” (Polityka, 05.11.2013)

Teatralny rewers mickiewiczowskiej idylli przygotował warszawski Teatr Narodowy. Autorem ruchu... Czytaj dalej about: "Soplicowo-owocilpoS. Suplement" w reż. Piotra Cieplaka

Od 2014 Cieplak współpracuje na stałe z Teatrem Narodowym w Warszawie w charakterze reżysera, jednocześnie tworząc w innych teatrach. Dla Teatru im. Heleny Modrzejewskiej w Legnicy zrealizował Ożenek Mikołaja Gogola, a dla Opolskiego Teatru Lalki i Aktora – Liściki na wiatr Toona Tellegena. Na deskach warszawskiego teatru wystawił zaś Królową Śniegu Andersena (2015) oraz głośny Suplement. Soplicowo – owocilpoS. Jacek Wakar pisał:

Powie ktoś, że Soplicowo - owocilpoS to obraz Polski skundlonej, sparszywiałej, nienawistnej, zamkniętej w swoich kompleksach i bezradności. […] Jednak znaczenie wspaniałego przedstawienia Cieplaka wykracza poza tak zwane aktualności. Cieplak buduje na scenie Narodowego - mimo wszystko i ponad wszystkim - wspólnotę. Buduje ją na refleksach z romantyzmu, Fredry, jak wiele w tym Gombrowicza! No tak, jest to wspólnota skrachowana, upadła, czasem śmieszna, ale wciąż wzruszająca, jak w powracającej sekwencji złamanego poloneza w rytm muzyki Pawła Czepułkowskiego granej olśniewająco przez aktorski kwartet Lobedan - Rusin - Przybylski - Paprocki. Jest to wspólnota na koniec godna współczucia. Nasza.” (Dziennik Gazeta Prawna nr 116/17, 19.06.2016) 

Cieplak w ostatnich latach trzykrotnie tworzył spektakle Teatru Radia Polskiego, realizując Fantazego Juliusza Słowackiego (2009), O niewiedzy w praktyce, czyli droga do Portugalii własnego autorstwa (2012) oraz Dziób w dziób Maliny Prześlugi (2013).

Najważniejsze nagrody:

  • 1991 - 17. Opolskie Konfrontacje Teatralne nagroda dla młodego reżysera przedstawienia Żołnierz Królowej Madagaskaru w Teatrze im. Wilama Horzycy w Toruniu
  • 1994 - 19. Opolskie Konfrontacje Teatralne Grand Prix za przedstawienie Historyja o Chwalebnym Zmartwychwstaniu Pańskim w Teatrze Współczesnym we Wrocławiu
  • 1998 - 8. Międzynarodowy Festiwal Teatralny "Kontakt" - nagroda za urodę plastyczną dla spektaklu Testament psa z Teatru Rozmaitości w Warszawie;
  • 2000 - 3. Ogólnopolski Festiwal Sztuki Reżyserskiej "Interpretacje" w Katowicach - 2 sakiewki (nagrody 2 jurorów) za reżyserię przedstawienia Kubuś P. wg Alana Alexandra Milne'a w Teatrze Studio w Warszawie; Feliks Warszawski za reżyserię Kubusia P. wg Alana Alexandra Milne'a w Teatrze Studio w Warszawie; 4. Festiwal Szekspirowski w Gdańsku - Złoty Yorick dla Wesołych Kumoszek z Windsoru z Teatru Powszechnego w Warszawie;
  • 2001 - 26. Opolskie Konfrontacje Teatralne - nagroda dziennikarzy dla spektaklu Historia Jakuba Stanisława Wyspiańskiego z Teatru Współczesnego we Wrocławiu;
  • 2002 - 5. Ogólnopolski Festiwal Sztuki Reżyserskiej "Interpretacje" w Katowicach - 1 sakiewka (nagroda 1 jurora) za reżyserię przedstawienia Król Lear Williama Szekspira w Teatrze Powszechnym w Warszawie; Paszport "Polityki" w dziedzinie teatru za rok 2001 - za konsekwentne opowiadanie w teatrze o solidarności, współczuciu i budowaniu przez człowieka własnej tożsamości;
  • 2005 - 12. Międzynarodowe Toruńskie Spotkania Teatrów Lalek - nagroda za inscenizację i reżyserię przedstawienia Amelka, Bóbr i Król na Dachu Tankreda Dorsta w Teatrze Lalek Guliwer w Warszawie oraz nagroda jury dziecięcego; Nagroda im. Konrada Swinarskiego za reżyserię Słomkowego kapelusza Eugene'a Labiche'a w Teatrze Powszechnym w Warszawie; Feliks Warszawski - nagroda za reżyserię przedstawienia Słomkowy kapelusz Eugene'a Labiche'a w Teatrze Powszechnym w Warszawie;
  • 2006 - Atest - Świadectwo Wysokiej Jakości i Poziomu Artystycznego za rok 2005 dla przedstawienia Amelka, Bóbr i Król na Dachu Tankreda Dorsta w Teatrze Lalek Guliwer w Warszawie; 12. Festiwal Sztuk Przyjemnych i Nieprzyjemnych w Łodzi - w plebiscycie widzów Słomkowy kapelusz Eugene'a Labiche'a z Teatru Powszechnego w Warszawie uznany został najlepszym przedstawieniem festiwalu;
  • 2007 - Atest - Świadectwo Wysokiej Jakości i Poziomu Artystycznego za przedstawienie Ach, jak cudowna jest Panama Janoscha z Teatru Powszechnego w Warszawie oraz Nagroda im. Jana Dormana;
  • 2008 - Feliks Warszawski za reżyserię przedstawienia Opowiadania dla dzieci Isaaka Bashewisa Singera w Teatrze Narodowym w Warszawie; Atest - Świadectwo Wysokiej Jakości i Poziomu Artystycznego dla przedstawienia Opowiadania dla dzieci Isaaka Bashewisa Singera w Teatrze Narodowym w Warszawie; Nagroda TVP Kultura "Gwarancja Kultury" w kategorii "teatr" za reżyserię przedstawienia Opowiadania dla dzieci Isaaka Bashewisa Singera w Teatrze Narodowym w Warszawie; 
  • 2009 - Grand Prix oraz Nagroda Dziennikarzy dla przedstawienia Teatru Montownia Utwór sentymentalny na czterech aktorów podczas 44. Przeglądu Małych Form Kontrapunkt w Szczecinie; 
  • 2010 - Nagroda za reżyserię słuchowiska Fantazy podczas 10. Festiwalu Teatru Polskiego Radia i Teatru Telewizji "Dwa Teatry";
  • 2011 - Nagroda Marszałka Województwa Pomorskiego za reżyserię przedstawienia "Fantazy" w Teatrze Miejskim w Gdyni;
  • 2012 - Nagroda dla przedstawienia Nieskończona historia Teatru Powszechnego w Warszawie w kategorii "najlepsze przedstawienie" i nagroda za reżyserię w Ogólnopolskim Konkursie na Wystawienie Polskiej Sztuki Współczesnej; Nagroda im. Konrada Swinarskiego za reżyserię spektaklu Nieskończona historia w Teatrze Powszechnym w Warszawie;
  • 2015 - Złota Maska dla najlepszego przedstawienia za spektakl Liściki na wiatr z Opolskiego Teatru Lalki i Aktora.


Opracowanie tekstu: 2002; ostatnia aktualizacja: październik 2016 (ND).

Obrazek użytkownika Culture.pl
Culture.pl
2002/06/04
Facebook Twitter Reddit Share

Piotr Cieplak

Dzieła

Piotr Cieplak

Artykuły

Dokumentalne "Dzienniki Majdanu" zainaugurują sezon Teatru Powszechnego. Pod wodzą nowego dyrektora praska scena ma stać się teatrem politycznego wrzenia i gorących sporów z widzem. Czytaj dalej about: Teatr ważnych spraw. Nowe otwarcie Powszechnego w Warszawie

Początek lat dziewięćdziesiątych był dla teatru trudnym okresem. Tradycyjna siła teatru polskiego zakorzeniona w dziewiętnastowiecznej dramaturgii romantycznej załamała się. Czytaj dalej about: Lata dziewięćdziesiąte w polskim teatrze "poszukującym"

Piotr Cieplak

Wydarzenia

27lis'11

Monodram napisany specjalnie dla Katarzyny Marii Zielińskiej. Jest to ujrzana oczami małej dziewczynki barwna opowieść o polskiej transformacji ustrojowej lat dziewięćdziesiątych. Czytaj dalej about: "Rewolucja balonowa" Julii Holewińskiej

Brak podobnych artystów.