Polska dyrygent Marzena Diakun zachwyca maestrią i precyzją gestu. Jej repertuar orkiestrowy i chóralny obejmuje m.in. dzieła Beethovena, Brahmsa, Brucknera, Mahlera, Rachmaninowa, Skriabina i Szostakowicza, a także najwybitniejszych polskich kompozytorów: Pendereckiego, Lutosławskiego, Karłowicza i Szymanowskiego. Od 2020 roku jest pierwszą dyrygentką gościnną w Orchestre de Chambre de Paris. W latach 2021–2024 była dyrektorem artystycznym i głównym dyrygentem Fundación Orquesta y Coro de la Comunidad de Madrid. Od maja 2025 dyrektor nominowana a od sezonu 2026/2027 Główna Dyrygent Staatsorchester Rheinische Philharmonie w Koblencji (Niemcy). Założycielka fundacji „Per Musicam ad Futura”, której celem jest wspieranie twórczości kompozytorów polskich poprzez składanie zamówień oraz rozpowszechnianie ich dzieł w kraju za granicą.
Edukacja
W 2005 roku ukończyła z wyróżnieniem dyrygenturę symfoniczno-operową Akademii Muzycznej im. Karola Lipińskiego w klasie prof. Mieczysława Gawrońskiego we Wrocławiu. W 2006 roku ukończyła studia podyplomowe w klasie prof. Uroša Lajovica na Uniwersität für Musik und darstellende Kunst w Wiedniu. W 2010 roku uzyskała stopień doktora sztuki muzycznej w Akademii Muzycznej w Krakowie, promotorem pracy był prof. Tomasz Bugaj. Tematem jej pracy doktorskiej były mało znane dzieła polskiego klasycyzmu. W wywiadzie opublikowanym przez „Tygodnik Przegląd” Marzena Diakun mówiła:
Z tego wczesnego okresu w dziejach symfonii wiele utworów zaginęło albo jest trudno dostępnych, trzeba długo szukać śladów w archiwach, nawet w Paryżu, Berlinie czy w Wiedniu. Sporo czasu spędziłam w archiwum w Sandomierzu, gdzie badałam zbiory przyklasztorne. Wiele dokumentów nie doczekało się jeszcze opracowania.
Doskonaliła swoje umiejętności na ogólnopolskich kursach dyrygenckich: u Jerzego Salwarowskiego (1999), Marka Tracza (2001) oraz Gabriela Chmury (2003), a także międzynarodowych kursach pod kierunkiem Colina Mettersa, Howarda Griffithsa i Davida Zinmana w ramach Orpheum Conductors Master Class w Zurychu (2003), Pierra Bouleza podczas Mistrzowskich Studiów Dyrygenckich w Lucernie (2011) oraz Kurta Masura na I Mistrzowskich Kursach dla Dyrygentów (2004).
W 2025 roku uzyskała tytuł profesora. Prowadzi klasę dyrygentury w Akademii Muzycznej im. Karola Lipińskiego we Wrocławiu.
Koncerty
Marzena Diakun, fot. Łukasz Giza
Debiutowała w 2002 roku, czyli na II roku studiów, prowadząc finałowy koncert XVII Międzynarodowego Festiwalu Muzyki Perkusyjnej z Filharmonią Koszalińską. W 2003 roku była asystentem Jerzego Maksymiuka podczas prób do koncertu z Filharmonią Koszalińską. Kilkakrotnie odbyła trasę koncertową po Niemczech, Szwajcarii, Danii oraz Chinach.
Pytana o praktykę dyrygencką, odpowiadała:
Dyrygent nie powinien zmieniać wysokości dźwięku, a potem chyba nie ma granic, choć ja zaliczam się do nurtu, który chce być jak najwierniejszy zapisowi. Partytura to jednak nie matematyka, to nie jest 2 plus 2 równa się 4. W zapisie nutowym nie wszystko jest do końca powiedziane i można dużo zrobić. Teraz dyrygowanie musi wyglądać efektownie i nieważne, czy jest efektywne, ale takie „pokazy” to bardzo krótka droga.
Jako dyrygent gościnny współpracowała między innymi z orkiestrami: Filharmonii Narodowej w Warszawie, Filharmonii Czeskiego Radia w Pradze, Sinfonietty w Zilinie, Filharmonii w Zlin, Narodowej Orkiestry Symfonicznej Polskiego Radia w Katowicach, Filharmonii Wrocławskiej, Śląskiej, Krakowskiej, Bałtyckiej, Pomorskiej, Rzeszowskiej, Świętokrzyskiej, Connecticut Chamber Viruosi, praską Berg Orchestra oraz Jeaner Philharmoniker.
Marzena Diakun, fot. Łukasz Rajchert
W 2006 roku Marzena Diakun była asystentem Andrzeja Boreyki w Berner Symphony Orchestra w Szwajcarii. W 2012 roku była asystentem Richarda Rosenberga podczas National Music Festival w Chestertown (USA) i poprowadziła serię koncertów z orkiestrą festiwalową. W 2015 roku została uhonorowana stypendium Boston Symphony Orchestra na staż jako dyrygent – asystent podczas Tanglewood Music Festival w USA. To jedna z najważniejszych imprez muzycznych w Ameryce. Koncerty odbywają się przez cały dzień – usłyszymy tam muzykę klasyczną, jazz i największe gwiazdy światowego popu (one gromadzą na jednym koncercie po 20 tysięcy osób).
W latach 2009–2012 była pierwszym dyrygentem hiszpańskiego zespołu muzyki współczesnej Smash Ensemble, z którym dokonała wielu prawykonań muzyki hiszpańskich kompozytorów podczas koncertów w Hiszpanii, Portugalii, Niemczech i Litwie.
Marzena Diakun, fot. Christophe Abramowitz
Od września 2015 roku do lipca 2017 roku była dyrygentką-asystentką w Orchestre Philharmonique de Radio France. W maju 2015 roku została uhonorowana stypendium Marin Alsop Taki Concordia Fellowship promującym najlepsze kobiety dyrygentki na świecie. Zyskała sławę koncertowym wykonaniem Umarłego miasta Ericha Korngolda transmitowanym we francuskim radiu i medici.tv. W 2016 roku poprowadziła polską premierę opery Zagubiona Autostrada Olgi Neuwirth podczas festiwalu Nowe Horyzonty we Wrocławiu. W kwietniu 2019 roku zadebiutowała na scenie Royal Muzikgebouw w Amsterdamie z Asko/Schönberg Ensemble. Od 2020 roku jest pierwszą dyrygentką gościnną w Orchestre de Chambre de Paris.
Nagrody i droga zawodowa
Jest laureatką II nagrody Srebrnej Batuty na IX Międzynarodowym Konkursie im. Grzegorza Fitelberga w Katowicach (2012) oraz II nagrody na prestiżowym 59 Konkursie Dyrygenckim w ramach Festiwalu Praska Wiosna (2007). Jest również finalistką Międzynarodowego Konkursu dla Dyrygentów im. W. Lutosławskiego (2006) oraz półfinalistką Quadaques Competition w Barcelonie i Donatella Flick Competition w Londynie (2008). Laureatka Paszportu „Polityki” w dziedzinie Muzyka poważna za 2016 rok.
W grudniu 2020 roku wygrała ogłoszony przez władze Madrytu konkurs na stanowisko dyrektora artystycznego Fundación Orquesta y Coro de la Comunidad de Madrid (ORCAM) – instytucji, w której skład wchodzą orkiestra, chór, orkiestra młodzieżowa i chór dziecięcy. Posadę obejmowała od czerwca 2021 roku do lata 2024 roku. W programie pierwszego sezonu ORCAM pod swoim kierownictwem uwzględniła między innymi Muzykę żałobną Witolda Lutosławskiego i Stabat Mater Karola Szymanowskiego. W roku 2023, w ramach wydarzeń organizowanych przez Instytut Adama Mickiewicza z okazji 90. rocznicy urodzin Krzysztofa Pendereckiego, zadyrygowała dwukrotnie jego Pasją według św. Łukasza – 4 kwietnia w Auditorio Nacional de Música w Madrycie i 6 kwietnia na Festiwalu Muzyki Sakralnej w Cuenca. W partiach solowych wystąpili Olga Pasiecznik, Mariusz Godlewski i Lukas Jakobski; wraz z zespołami ORCAM wystąpił Chór Polskiego Radia w Krakowie.
W 2022 roku (27 marca) Diakun zadebiutowała na estradzie Elbphilharmonie z Philharmonisches Staatsorchester Hamburg, prowadząc m.in. III Symfonię Bohuslava Martinů. W listopadzie 2022 dyrygowała Orchestre de la Suisse Romande na finałowych przesłuchaniach 76. Międzynarodowego Konkursu Pianistycznego w Genewie.
W sezonie 2025/2026 powróciła do współpracy z zespołami Deutsche Radio Philharmonie Saarbrücken, Nordwestdeutsche Philharmonie, Orchestre Philharmonique de Radio France i Orchestre National du Capitol de Toulouse. Od maja 2025 roku występuje z Staatsorchester Rheinische Philharmonie w Koblencji (Niemcy) jako dyrektor nominowany, a od sezonu 2026/2027 obejmie stanowisko Głównego Dyrygenta tamże.
W Polsce dyryguje Filharmonią Gorzowską, Filharmonią Łódzką oraz Cavatina Orchestra.
Dyskografia
- Pascal Rophé, Bruno Mantovani, Marzena Diakun, Benoît Rameau, Orchestre du Conservatoire de Paris, Orchestre Philharmonique de Radio France, Jeune Chœur de Paris, Chœur de Radio France – Pierre Henry. La Dixième Symphonie – Hommage à Beethoven (Alpha, 2020)
- Orchestre Pasdeloup, Marzena Diakun – Polish Heroines of Music (Anaklasis, 2021)
- Agnieszka Rehlis, Orquesta y Coro Comunidad de Madrid, Marzena Diakun – Brahms Orchestral & Vocal Works (IBS Classical, 2023)
Wrzesień 2017, aktualizacja: styczeń 2021; DK, czerwiec 2023; AJ, kwiecień 2026.
