Content anchor

Magdalena Więcek

Magdalena Więcek, 2007, podczas wernisażu swojej wystawy w Galerii Zapiecek, fot. Jan Rolke/Forum
Magdalena Więcek, 2007, podczas wernisażu swojej wystawy w Galerii Zapiecek, fot. Jan Rolke/Forum

Magdalena Więcek (1924 - 2008 ), rzeźbiarka, autorka pomników, rzeźb monumentalnych i kameralnych; wykonywała też rysunki, gwasze, fotografie.

W latach 1945-1949 studiowała malarstwo i rzeźbę w Państwowej Wyższej Szkole Sztuk Plastycznych w Sopocie (m.in. pod kierunkiem Mariana Wnuka), w latach 1949-1952  kontynuowała naukę rzeźby w Akademii Sztuk Pięknych w Warszawie, początkowo jako wolny słuchacz, później w pracowni Franciszka Strynkiewicza. Dyplom z rzeźby uzyskała w 1952 roku.

Magdalena Więcek brała udział w wystawach zbiorowych jeszcze jako studentka, w 1954 roku jej rzeźba "Górnicy" zdobyła nagrodę na IV Ogólnopolskiej Wystawie Plastyki w Zachęcie, w 1955 roku na Wystawie Młodej Plastyki "Przeciwko wojnie, przeciwko faszyzmowi" w Arsenale nagrodzono jej pracę "Matka". Na I Biennale Młodych w Paryżu w 1959 roku otrzymała nagrodę krytyków.  Pierwsza wystawa indywidualna rzeźbiarki odbyła się w 1960 r. w Galerii Krzywe Koło w Warszawie. W 1965 roku wraz z Marianem Boguszem Więcek była inicjatorką Biennale Form Przestrzennych w Elblągu, w którym uczestniczyła w 1965 i 1967 roku. Brała udział w  Sympozjum Rzeźby Przestrzennej w Aalborg (Dania) w 1967 roku, gdzie otrzymała nagrodę i zrealizowała nagrodzoną pracę. W 1979 r. rzeźba Więcek "Porta de la Inferno" otrzymała II nagrodę na Biennale Dantesco w Rawennie, a w 1981 roku artystka otrzymała Grand Prix Internazionale de la Contemporanea d’ Art Principauté de Monaco. W latach 1966-1982 wykładała w ASP w Poznaniu, w latach 1983-1984 prowadziła zajęcia w Królewskiej Akademii Sztuki w Hadze. W 1986 roku i w latach następnych odbyła kilkumiesięczne podróże do Nowego Jorku, gdzie powstały liczne cykle rysunkowe i projekty rzeźb. W latach 90. mieszkała i tworzyła w Niemczech, głównie w Berlinie. W 2007 r. w galerii Zapiecek odbyła się jej ostatnia wystawa.

Realizacje plenerowe Magdaleny Więcek można oglądać w Polsce, Niemczech, Danii, Holandii i Włoszech. Jej dzieła znajdują się m.in. w Muzeum Narodowym w Warszawie, Muzeum Narodowym w Poznaniu, Rijksmuseum Kröller-Müller w Otterlo koło Arnhem.

Magdalena Więcek była wybitną rzeźbiarką, współtworzyła nowoczesny nurt w polskiej rzeźbie. Na przestrzeni ponad pół wieku pracy artystycznej jej twórczość przeszła znaczne metamorfozy: od realizowanych w gipsie i betonie rzeźb realistycznych, przez amorficzne struktury wywodzące się ze środowiska natury, po abstrakcyjne kompozycje i kształty związane ze światem idei. Była artystką poszukującą, eksperymentowała z formą i tworzywem; do ulubionych przez nią materiałów należał metal: stal, aluminium, mosiądz.

Magdalena Więcek, lata 60, Elbląg, fot. Sławek Biegański/Forum
Magdalena Więcek, lata 60, Elbląg, fot. Sławek Biegański/Forum

Po krótkim okresie pracy twórczej opartej na socrealistycznej konwencji, Więcek zainteresowała się językiem ekspresyjnej deformacji. Jej figuratywne prace mocno oddziaływały na emocje, głównie za sprawą dramatycznie formułowanego przesłania egzystencjalnego. "Matka" (1955) wyciosana z kloca drewna, czy "Próba życia" (1957) odlana z żeliwa to nieforemne na pierwszy rzut oka bryły pozbawione detali, ale wyposażone w duży ładunek patosu. Syntetycznie opracowana sylwetka "Matki" przemawiała gestem tragicznego protestu, a krytycy dostrzegli w tej pracy jedną z pierwszych zapowiedzi odwilżowego przełomu w rzeźbie polskiej. W latach 50. powstała też rzeźba "Atomzeit", stworzona pod wpływem groźby atomowego kataklizmu. Równolegle Więcek realizowała pierwsze "Florale" (rozwijany też w kolejnych latach cykl prac) wystawione w 1959 roku na paryskim I Biennale Młodych. Pod koniec lat 50. w twórczości Magdaleny Więcek idiom ekspresyjny ustąpił miejsca ażurowym rozwiązaniom przestrzennym. Artystka niemal całkowicie porzuciła figurację na rzecz abstrakcji; tworzyła kameralne i monumentalne kompozycje z metalu, te ostatnie często umieszczane w plenerze. W 1963 r. artystka zrealizowała w St. Marghareten (Austria) prawie trzymetrową rzeźbę zatytułowaną "Der Stein"( Kamień), zaś w Otterlo, w Kröller-Müller Museum, pracę pt. "Bliżej Ziemi". Ten dominujący odtąd w jej twórczości styl zamanifestował się bardzo wyraźnie w postaci plenerowych realizacji w Elblągu, podczas Biennale Form Przestrzennych (1965, 1967). Więcek zwracała szczególną uwagę na relacje swoich prac z przestrzennym otoczeniem, inicjując nowoczesne myślenie o miejscu rzeźby w środowisku miejskim. W Elblągu powstały m.in. stalowe "Oderwania", które można tam oglądać do dziś.

"W Elblągu nauczyłam się rozumieć metal. Poprzednie doświadczenia uprawiane w ciężkich, surowych pozbawionych szlifu bryłach żelbetu zmierzały do definiowania relacji miedzy ruchem w strukturze rzeźb Biennale siłą ich bezwładności, ich ciężarem określonym masą. W naturze metalu dostrzegłam możliwości zdumiewające. Przystępując do zakomponowania ostatniej formy przestrzennej myślałam kategoriami sportowymi - przy minimum konstrukcji uzyskać wrażenie rzutu bryły metalu w przestrzeń, rzutu kojarzącego się z lotem piłki".

W latach 60. Magdalena Więcek wykonała wiele monumentalnych realizacji, jej dzieła z tego okresu charakteryzują się masywną formą i odniesieniami do świata natury lub pojęć abstrakcyjnych. Ukoronowaniem jej twórczości z tej dekady jest sześciometrowa, mosiężna "Lotna" (1967), zaprojektowana przez Więcek na biennale w duńskim mieście Aalborg. Równolegle do kompozycji z metalu od lat 70. artystka tworzyła kameralne, eleganckie formy, w których  kamień łączony był z innymi tworzywami, z akcentem na ekspresyjne kontrasty fakturalne. Nie zrezygnowała jednak z monumentalnych realizacji, czego przykładem może być cykl sześciu prac pt. "Sacrum" z lat 1971- 74, nawiązujących do architektury sakralnej. W 1970 roku Więcek rozpoczęła współpracę z warszawską galerią Współczesną, wokół której skupiła się część środowiska artystycznego po rozwiązaniu klubu Krzywe Koło, zaś od 1977 roku regularnie wystawiała w galerii Zapiecek.

W pracach z lat 80. i 90. artystka ukazywała w swoich rzeźbach piękno stali, aluminium i brązu, podążała także coraz częściej w stronę form zdecydowanie syntetycznych, manifestujących geometryczny ład i prostotę materiału. W 1982 roku, w czasie stanu wojennego, Więcek została usunięta z poznańskiej uczelni, a 1986 roku wyemigrowała z Polski.  W tym okresie powstała m.in. rzeźba "Niemoc", a także sześć pogniecionych "Kartek z pamiętnika" odlanych w aluminium. W roku 1996 Więcek wykonała serię "Książek" w brązie, a w 2001 rozpoczęła serię stalowych "Wież" oraz "Płaskorzeźb".

Magdalena Więcek zmarła w 2008 roku w Egipcie.

Autorka: Ewa Gorządek, marzec 2017

Obrazek użytkownika Culture.pl
Culture.pl
2017/03/16
Facebook Twitter Reddit Share

Magdalena Więcek

Multimedia

Magdalena Więcek
Podobni twórcy