Maanam (Kora i Marek Jackowski), Warszawa, Amfiteatr w Parku Sowińskiego. Koncert z okazji 40-lecia programu 3 Polskiego Radia, fot. Michał Kołyga / REPORTER

Jedna z najpopularniejszych grup w historii polskiego rocka, działająca od 1979 do 2008 roku.

Grupę założył w 1976 gitarzysta i kompozytor Marek Jackowski, wcześniej grający w grupach Anawa i Ossian. W pierwszym składzie, nazwanym Maanam Elektryczny Prysznic, znaleźli się także gitarzysta John Porter oraz żona Jackowskiego, wokalistka i autorka tekstów, Kora. W 1979 roku odszedł Porter (zakładając Porter Band), zaś Jackowscy nagrali pierwszego singla "Hamlet" z muzykami grupy Dżamble. Koncertowy debiut Maanamu miał miejsce w Lubaniu podczas "Muzycznego Campingu", zaś nowymi muzykami zostali Ryszard Olesiński (gitara), Krzysztof Olesiński (gitara basowa) i Ryszard Kupidura (perkusja).

Ogólnopolska popularność zespołu zaczęła się po entuzjastycznie przyjętym występie na festiwalu w Opolu w czerwcu 1980, po którym na rynku pojawił się singiel "Boskie Buenos". W sierpniu tego roku nowym perkusistą został Paweł Markowski, zaś Maanam rozpoczął nagrywanie debiutanckiego albumu. Jeszcze jesienią 1980 zespół wystąpił w popularnym filmie "Wielka majówka". Po wydaniu kilku kolejnych przebojowych singli, w połowie 1981 roku ukazał się debiutancki album, nagrany z udziałem m.in. wybitnego saksofonisty Zbigniewa Namysłowskiego. Płyta, podobnie jak dwa kolejne single, odniosła wielki sukces; w 1981 roku Maanam zagrał blisko 500 koncertów - między innymi trzykrotnie wypełniając warszawską Salę Kongresową w ciągu jednego dnia.

W styczniu 1981 roku zespół zarejestrował drugi album "O!.". W nagraniach wziął udział nowy basista Bogdan Kowalewski oraz gościnnie trębacz Tomasz Stańko. Płyta ukazała się jesienią i powtórzyła sukces debiutu - wstępne zamówienia na ten album wyniosły niemal milion sztuk, jednak z powodów technicznych wytłoczono jedynie 30 tysięcy kopii. Przez cały rok 1982 Maanam dał ponad 400 koncertów, głównie w halach i dużych klubach.

W 1983 roku pojawił się singiel "Kocham cię, kochanie moje" - inspirowany rytmami reggae stał się jednym z największych przebojów zespołu. Także w tym roku grupa związała się z wytwórnią Rogot, która planowała wypromować Maanam na rynkach Europy Zachodniej. Trzeci album nagrany został w dwóch wersjach językowych i ukazał się początkowo w Niemczech, Skandynawii i krajach Beneluksu jako "Night Patrol" (listopad 1983). Polskie wydanie, "Nocny patrol", trafiło na rynek w kwietniu 1984, przynosząc nieco bogatsze brzmienie oraz kolejne wielkie przeboje. Autorem zdjęcia na okładce był wybitny fotograf Tadeusz Rolke.

W 1984 roku zespół dużo koncertował, także w Niemczech i Holandii - jednak popularność jako wykonawcy koncertowego nie przekładała się na sprzedaż płyt na zachodnich rynkach. W grudniu 1984 roku ukazała się kolejna płyta "Mental Cut", ponownie nagrana w dwóch wersjach językowych. Na płycie znalazło się kilka wielkich radiowych hitów, jak "Kreon", "Lucciola" czy "Simple Story". W czerwcu 1985 na rynek niemiecki trafiła zremasterowana wersja albumu pod tytułem "Wet Cat", która pomimo doskonale przyjmowanych koncertów nie odniosła sukcesu komercyjnego.

W 1986 roku, po wydaniu singla "Jesteśmy ze stali", muzycy wyczerpani intensywnym życiem koncertowym postanowili zawiesić działalność zespołu.

Maanam wrócił do studia w 1987 roku. Korze i Jackowskiemu towarzyszyli muzycy sesyjni - perkusista Krzysztof Dominik, basista Marcin Ciempiel i grający na instrumentach klawiszowych Kostek Yoriadis. Single poprzedzające nową płytę okazały się ponownie wielkimi przebojami: nagrany ze Stanisławem Soyką "Bądź taka nie bądź taka" oraz "Sie ściemnia". Animowane wideo do tego drugiego utworu w 1998 roku zostało pierwszym polskojęzycznym utworem wyemitowanym w stacji MTV Europe. Album "Sie ściemnia" trafił na rynek wiosną 1989.

W 1990 roku, po powrocie z trasy koncertowej po USA, Kora i jej partner Kamil Sipowicz (Kora rozwiodła się z Jackowskim w 1986) założyli własną wytwórnię płytową Kamiling Co.

1991 przyniósł reaktywację oryginalnego składu Maanamu oraz wydaną w listopadzie tego roku płytę "Derwisz i anioł". W styczniu 1992 poważnemu wypadkowi uległ basista Kowalewski, na którego miejsce powrócił po latach Krzysztof Olesiński.

We wrześniu 1994 roku ukazała się "Róża", najłagodniejsza i najbardziej liryczna płyta w dotychczasowej karierze zespołu. Album okazał się też największym sukcesem komercyjnym, sprzedając się w nakładzie ponad 350 tysięcy sztuk. Płyta promowana była trasą po największych halach i salach koncertowych Polski. Podobną popularnością cieszył się kolejny album "Łóżko" z 1996, promowany gigantyczną, darmową trasą koncertową sponsorowaną przez jedną z komercyjnych stacji radiowych. We wrześniu 1998 zespół powrócił do bardziej rockowego brzmienia na albumie "Klucz".

W kwietniu 2000 Maanam zagrał w Warszawie dwa koncerty z okazji 25-lecia działalności. Wśród gości, którzy pojawili się na scenie, znaleźli się m.in. Milo Kurtis, Zbigniew Namysłowski, Robert Brylewski, Kasia Nosowska, Stanisław Soyka, Justyna Steczkowska czy Artur Rojek. Zapis koncertów ukazał się jako pierwsza w karierze Maanamu płyta DVD.

Nieco odmienne oblicze zaprezentował zespół na wydanej wiosną 2001 płycie Hotel Nirwana. Po raz pierwszy brzmienie zostało wzbogacone o instrumenty elektroniczne, sample i efekty, zaś Kora poza własnymi tekstami sięgnęła także po wiersze Mirona Białoszewskiego czy E.E. Cummingsa. Ciepło przyjęta przez krytykę, płyta nie odniosła jednak sukcesu rynkowego.

We wrześniu 2003 zespół przeszedł poważną zmianę składu. Grupę opuścili Markowski i bracia Olesińscy, zaś nowymi członkami zostali muzycy młodszego pokolenia: Jose Manuel Alban Juarez (perkusja), Bogdan Wawrzynowicz (bas) i Cezary Kaźmierczak (instrumenty klawiszowe) oraz ceniony gitarzysta Janusz "Yanina" Iwański. Ten skład nagrał wydany wiosną 2004 album Znaki szczególne, który mimo nawiązań do klasycznego, rockowego brzmienia okazał się komercyjnym niewypałem.

Przez następne trzy lata zespół głównie koncertował, zdobywając Grand Prix festiwalu w Opolu w 2005. W tym samym roku ukazał się singiel z nową wersją utworu Ewy Demarczyk "Karuzela z madonnami". Ostatnią premierową piosenką Maanamu była "Głęboko w sercu", wykonana w Opolu w 2006 roku.

Zespół oficjalnie zakończył działalność z dniem 31 grudnia 2008 roku. Jackowski założył wraz z Iwańskim formację The Goodboys, zaś Kora z powodzeniem kontynuuje karierę solową.

Autor: Maciej Sienkiewicz, 2010.

Dyskografia:

  • Maanam, 1981, Wifon,
  • O!, 1982, Pronit,
  • Nocny Patrol, 1983, Polton,
  • Mental Cut, 1984, Polskie Nagrania,
  • Sie ściemnia, 1989, Pronit,
  • Derwisz i anioł, 1991, Kamiling Co./Arston,
  • Róża, 1994, Kamiling Co./Pomaton EMI,
  • Łóżko, 1996, Pomaton EMI,
  • Klucz, 1998, Pomaton EMI,
  • Hotel Nirwana, 2001, Pomaton EMI,
  • Znaki szczególne, 2004, Pomaton EMI.