Content anchor

Jan "Ptaszyn" ("Birdman") Wróblewski

Jan Ptaszyn Wróblewski, fot. Bogdan Chmura
Jan Ptaszyn Wróblewski, fot. Bogdan Chmura

Saksofonista, kompozytor, aranżer, dyrygent, publicysta i dziennikarz radiowy, urodzony 27 marca 1936 w Kaliszu.

Ukończył Średnią Szkołę Muzyczną w Kaliszu w klasie klarnetu i fortepianu. Po maturze przeniósł się do Poznania i podjął studia na Wydziale Mechanizacji Rolnictwa na Politechnice Poznańskiej. W tym okresie rozpoczął karierę artystyczną - od 1954 prowadził w Poznaniu studenckie zespoły taneczne, grając w nich na fortepianie i klarnecie.

Na scenie jazzowej zadebiutował dwa lata później, w 1956 na 1. Festiwalu Jazzowym w Sopocie, występując z Sekstetem Krzysztofa Komedy. Z zespołem tym jako klarnecista i saksofonista grał do końca jego istnienia, tj. do 1957. Napisał dla niego swoje pierwsze kompozycje. Latem 1958 został wybrany, jako reprezentant Polski, do orkiestry International Newport Band, stworzonej przez amerykańskiego promotora jazzu - George'a Weina, z którą wystąpił na festiwalu jazzowym w Newport (Stany Zjednoczone). Tego samego roku związał się z zespołem Jazz Believers, a następnie z grupą Andrzeja Kurylewicza - Moderniści. Współpracował także z radiowym zespołem rozrywkowym Jerzego Miliana, All Stars Swingtetem Jerzego Matuszkiewicza, z Poznańską Piętnastką Radiową kierowaną przez Zygmunta Mahlika. W tym okresie prowadził też własne zespoły: Kwintet Poznański (1958-59), Jazz Outsiders (1960-61), Polish Jazz Quartet (1963-66), Studio Jazzowe Polskiego Radia (1968-78) oraz Stowarzyszenie Popierania Prawdziwej Twórczości "Chałturnik" (1970-77). W 1973, wspólnie z Wojciechem Karolakiem, utworzył zespół Mainstream (1973-77), a potem znany Kwartet (1978-84).

 

Zajmował się również promocją młodych artystów. Od 1982 prowadził zajęcia podczas Warsztatów Muzycznych w Chodzieży. Kierowana przez niego grupa muzyków w składzie: Jerzy Głód, Jacek Niedziela, Robert Majewski (oraz gościnnie Henryk Miśkiewicz) wkrótce potem zadebiutowała z sukcesem jako zespół The New Presentation. W kolejnych latach w podobny sposób powstało kilka następnych formacji, w których występowali m.in.: Kuba Stankiewicz, Darek Oleszkiewicz, Kazimierz Jonkisz, Bogdan Hołownia.

Pod koniec lat 80. Jan Ptaszyn Wróblewski podjął współpracę z Jarosławem Śmietaną, która zaowocowała powołaniem grupy Sounds, następnie Symphonic Sound, później - Polish All Stars. Wraz z Henrykiem Majewskim grał natomiast w zespole S. O. S. (Sitwa Ogromnie Swingujących). Koncertował m.in. na Węgrzech, w Jugosławii, we Francji, Belgii, Danii, Niemczech, Holandii, Hiszpanii, Indiach i Stanach Zjednoczonych. Obecnie prowadzi własny sekstet i - wraz z Andrzejem Jagodzińskim - Czwartet.

Obok działalności muzyka jazzowego od lat zajmuje się kompozycją. Już w latach 70. napisał kilkanaście piosenek m.in. dla Andrzeja Dąbrowskiego, Ewy Bem, Łucji Prus, Maryli Rodowicz, Andrzeja Zauchy, zespołu Alibabki, m.in. Moja mama jest przy forsie, Zdzich, Rosołek, Kolega Maj, Dom w malwy malowany, Czy to ładnie leniem być, Mieć osiemnaście lat, Nieśmiałe panie śmiałych snów, Ulice wielkich miast. Dwie uzyskały główne nagrody podczas Festiwalu Piosenki Polskiej w Opolu - Zielono mi w 1970 oraz Żyj kolorowo w 1979. W tym czasie zaczął także komponować utwory symfoniczne. W 1967 na konkursie kompozytorskim w Pradze jego utwór Krzysztof Komeda's Talking to the Band otrzymał III nagrodę. W 1975 w Filharmonii Narodowej w Warszawie odbyła się premiera kompozycji Wariant warszawski na wielką orkiestrę symfoniczną i kwartet jazzowy w wykonaniu Tomasza Stańki, Zbigniewa Namysłowskiego, Bronisława Suchanka i Czesława Bartkowskiego. W kolejnych latach powstały m.in. Maestoso Combiato na orkiestrę i saksofon barytonowy solo, wykonywany wielokrotnie przez Henryka Miśkiewicza, orkiestrowe Czytanki muzyczne oraz zamówiony przez Wojciecha Rajskiego G-man na orkiestrę kameralną i klarnet. W 2000 dla Miśkiewicza jako solisty powstała Altissimonica na improwizujący saksofon altowy i wielką orkiestrę symfoniczną, której premiera miała miejsce tego samego roku w Filharmonii Wrocławskiej, a nagranie płytowe - w 2004 w wykonaniu Polskiej Orkiestry Radiowej pod dyrekcją Zbigniewa Graca. Również w Filharmonii Wrocławskiej prawykonany był - w 2006 - koncert na saksofon tenorowy i orkiestrę Coexistence.

Jan Ptaszyn Wróblewski jako aranżer współpracował w latach 80. z orkiestrami radiowymi, m.in. z Orkiestrą Polskiego Radia i Telewizji pod dyrekcją Jana Pruszaka, z którą realizował wspomniane koncerty symfoniczne, Orkiestrą Studia S-1 i big-bandem Andrzeja Trzaskowskiego.

Dokonał wielu nagrań, a jego dyskografia obejmuje kilkanaście albumów autorskich i kilkadziesiąt płyt, w realizacji których brał udział.

Od 40 lat zajmuje się też popularyzacją muzyki jazzowej. Od 1970 prowadzi własną audycję - "Trzy kwadranse jazzu" w Programie 3 Polskiego Radia. Realizował również autorskie programy telewizyjne, m.in. "Jan Ptaszyn Wróblewski prezentuje".

Jan Ptaszyn Wróblewski jest laureatem "Złotego Saksofonu" - nagrody magazynu "Dookoła Świata" (1958), Nagrody im. Mateusza Święcickiego (1996) oraz honorowej "Złotej Tarki" (2000). Kilkakrotnie zwyciężał w ankietach magazynu "Jazz Forum" w kategorii saksofon barytonowy (1983-88 i 1992-2001) oraz aranżer (1992-2001). W 1998 został odznaczony Krzyżem Komandorskim Orderu Odrodzenia Polski. W 2007 Akademia Fonograficzna ZPAV uhonorowała go statuetką "Złotego Fryderyka 2006" za całokształt twórczości. W 2007 z rąk Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego odebrał Złoty Medal "Zasłużony Kulturze - Gloria Artis".

W 2006 obchodził podwójny jubileusz - 70-lecia urodzin i 50-lecia pracy artystycznej.

W 2006 nakładem wydawnictwa Książka i Wiedza ukazała się książka o Janie Ptaszynie Wróblewskim autorstwa Jacka Wróblewskiego Globtroter.

Wybrane kompozycje:

  • Krzysztof Komeda's Talking to the Band
  • Wariant warszawski na wielką orkiestrę symfoniczną i kwartet jazzowy
  • Maestoso Combiato na orkiestrę i saksofon barytonowy solo
  • Czytanki muzyczne na orkiestrę
  • G-man na orkiestrę kameralną i klarnet
  • Altissimonica na improwizujący saksofon altowy i wielką orkiestrę symfoniczną
  • Coexistence na saksofon tenorowy i orkiestrę

Muzyka do wybranych filmów:

  • Pan Anatol szuka miliona w reż. Jana Rybkowskiego (1958)
  • Jej portret w reż. Mieczysława Waśkowskiego (1974)
  • Niech żyje miłość w reż. Ryszarda Bera (1991)

Wybrana dyskografia:

  • "Sextet Komedy: Festiwal Jazzowy Sopot" (1956)
  • "All Stars Swingtet" (1958)
  • "Jazz Believers" (1958)
  • "Newport International Youth Band" (1958)
  • "Quintet Ptaszyna Wróblewskiego" (1960)
  • "Jazz Outsiders" (1961)
  • "Kwintet Jerzego Miliana + Jan Ptaszyn Wróblewski" (1961)
  • "Ballet Etudes:The Music of Komeda" (1962)
  • "Kwintet Andrzeja Kurylewicza" (1963)
  • "Polish Jazz Quartet" (1964)
  • "Ptaszyn Wróblewski Quartet" (1965)
  • "Studio Jazzowe Polskiego Radia" (1969)
  • "Krzysztof Sadowski" (1970)
  • "Krzysztof Komeda Poljazz Serie" (1956-72)
  • "Mieczysław Kosz" (1970)
  • "Koncert podwójny na 5 solistów i orkiestrę" (1972)
  • "Sweet Beat" (1972)
  • "Sprzedawcy glonów" (1973)
  • "Mainstream" (1973)
  • "SPPT Chałturnik" (1974)
  • "SPPT Chałturnik: Kto tak pięknie gra" (1975)
  • "Interjazz" (1976)
  • "Skleroptak" (1976)
  • "Kisa Magnusson & Mainstream" (1977)
  • "Jam Session w Akwarium 1" (1978)
  • "Flyin' Lady" (1978)
  • "Z lotu Ptaka" (1981)
  • "Grand Standard Orchestra" (1982)
  • "New Presentation" (1983)
  • "Interjazz: Milan Svoboda & the Polish-Czech Big Band" (1985)
  • "Jan Ptaszyn Wróblewski: Polish Jazz" (1989)
  • "Czwartet-Live in Hades" (1993)
  • "Made in Poland" (1995)
  • "Henryk Wars Songs" (1998)
  • "Bielska Zadymka Jazzowa" (1999)
  • "Jazz Trio & Jan Ptaszyn Wróblewski" (2003)
  • "Blues z drobiu" (2005)
  • "Real Jazz" (2005)
  • "Supercalifragilistic" (2007)

Strona internetowa artysty: www.ptaszyn.com

Autor: Anna Iwanicka-Nijakowska, grudzień 2007, aktualizacja: Małgorzata Kosińska, Polskie Centrum Informacji Muzycznej, Związek Kompozytorów Polskich, listopad 2010.
 

Obrazek użytkownika Culture.pl
Culture.pl
2014/06/30
Facebook Twitter Reddit Share

Jan "Ptaszyn" ("Birdman") Wróblewski

Artykuły

Rozdanie Koryfeuszy Muzyki Polskiej, fot. Marta Arkiensztejn

Agata Zubel, Narodowe Forum Muzyki, Jan ''Ptaszyn'' Wróblewski i Karol Mossakowski otrzymali tytuł Koryfeuszy Muzyki Polskiej w 2016 roku. Czytaj dalej about: Wręczono Koryfeusze Muzyki Polskiej 2016

Brak podobnych artystów.