Content anchor

Paszporty Polityki 2016 wręczone!


Culture.pl
Laureaci Poszportów Polityki 2016, fot. Mateusz Jagielski / East News
Laureaci Poszportów Polityki 2016, fot. Mateusz Jagielski / East News

Znamy laureatów Poszportów Polityki 2016.

Paszporty Polityki wyróżniają utalentowanych, młodych ludzi, którzy swoją działalnością w minionym roku kształtowali polską kulturę. Przyznawane po raz 24, paszpotry są jedną z najbardziej prestiżowych nagród kulturalnych w Polsce. Stanowią dowód uznania dla talentu i pracowitości najwybitniejszych spośród młodych twórców sześciu dziedzin sztuki. Gala wręczenia nagród odbyła się 10 stycznia 2017 r. w Teatrze Wielkim-Operze Narodowej w Warszawie.

Oto laureaci Paszportów Polityki 2016 w poszczególnych kategoriach:

Literatura - Natalia Fiedorczuk-Cieślak

Natalia Fiedorczuk-Cieślak, fot. Leszek Zych
Natalia Fiedorczuk-Cieślak, fot. Leszek Zych Polityka

"Nagroda za przenikliwy portret współczesnej Polski widzianej od strony matek z wózkami, za chłodny i niebanalny obraz macierzyństwa, a także za żywy i pełen humoru literacki język w książce 'Jak pokochać centra handlowe'. Nagrodę wręczyli Justyna Sobolewska, krytyk literacki POLITYKI, i Łukasz Orbitowski, nagrodzony Paszportem POLITYKI w 2015 roku."

Książka "Jak pokochać centra handlowe" z jednej strony jest bezlitosnym obrazem rodzicielstwa w dzisiejszej Polsce, nie tylko doświadczenia matki, ale i ojca, a z drugiej – zapisem rozpadu, nieradzenia sobie z życiem. I to już nie dotyczy tylko macierzyństwa, może być doświadczeniem każdego.

Natalia Fiedorczuk (ur. w 1984 roku) – pochodzi z Augustowa, wychowała się w Białymstoku. Skończyła Liceum Sztuk Plastycznych w Supraślu. Jest absolwentką Akademii Pedagogiki Specjalnej i animatorką kultury. Pracuje w Bemowskim Centrum Kultury, gdzie zajmuje się działaniami ze społecznością lokalną i pozaformalną edukacją artystyczną. Jest również producentką muzyczną, wokalistką i autorką muzyki do spektakli oraz filmów. Wydała dwie solowe płyty pod pseudonimem Nathalie and The Loners ("Go, Dare" w 2009 roku, "On Being Sane In Insane Places" trzy lata później). Wystąpiła też na kilkunastu płytach polskich i zagranicznych wykonawców. Stworzyła muzykę między innymi do nagradzanego przedstawienia "Dybuk" nominowanej w tym roku do Paszportu w kategorii teatralnej Anny Smolar (Teatr Polski w Bydgoszczy). Była też współautorką ścieżki dźwiękowej do filmu "Mów mi Marianna" Karoliny Bielawskiej.

Rozpoczyna się kolejna edycja Paszportów Polityki, jednej z najbardziej prestiżowych nagród... Czytaj dalej about: Nominacje do Paszportów Polityki 2016 – Literatura

Teatr - Anna Smolar

Anna Smolar, fot. Leszek Zych/Polityka
Anna Smolar, fot. Leszek Zych/Polityka

"Nagroda za teatr kameralny i empatyczny, z polotem i humorem podejmujący tematy zepchnięte na margines. Nagrodę wręczyli Aneta Kyzioł, krytyk teatralny POLITYKI, oraz duet Jolanta Janiczak i Wiktor Rubin, nagrodzeni Paszportem POLITYKI w 2013 roku."

Polsko-francuska reżyserka teatralna, tłumaczka, absolwentka literaturoznawstwa na paryskiej Sorbonie.  W Nowym Teatrze w Warszawie wyreżyserowała spektakle "Enter" i "Pinokio", w Teatrze Żydowskim nagradzanych "Aktorów żydowskich",  w bydgoskim Teatrze Polskim "Dybuka" a w Centrum Nauki Kopernik opowiedziała historię słynnej bohaterki świata nauki: Henrietty Lacks. Zdaniem  Pawła Soszyńskiego teatr Anny Smolar "jest kameralny i empatyczny, z polotem i humorem podejmuje tematy zepchnięte na margines". Potwierdza to ostatni, kaliski spektakl reżyserki, inspirowany książką Małgorzaty Halber "Najgorszy człowiek na świecie". Anna Smolar mierzy się w nim z tabu kobiecego alkoholizmu.

Przyznawane od ponad dwóch dekad Paszporty Polityki to jedne z najbardziej prestiżowych nagród... Czytaj dalej about: Nominacje do Paszportów Polityki 2016 - Teatr

Sztuki Wizualne - Daniel Rycharski

Daniel Rycharski, fot. Leszek Zych / "Polityka"
Daniel Rycharski, fot. Leszek Zych / "Polityka"

"Nagroda za intrygujące połączenie duchowości z aktywizmem, konserwatyzmu z otwartością i prowincjonalizmu z europejskością. Nagrodę wręczyli Piotr Sarzyński, krytyk sztuki POLITYKI, oraz Tymek Borowski, nagrodzony Paszportem POLITYKI w 2015 roku."

Pierwszy raz o Danielu Rycharskim zrobiło się głośno, gdy we współpracy z okolicznymi mieszkańcami zrealizował na stodołach, szopach, domach i przystankach autobusowych kilkadziesiąt murali przedstawiających hybrydalne zwierzęta fantastyczne. Wówczas pojawił się w odniesieniu do jego sztuki termin wiejski street-art. Później były kolejne projekty mocno osadzone w realiach podsierpeckiej wsi: Galeria-Kapliczka, multimedialna instalacja odstraszająca dziki z pól uprawnych, triumfalna brama w stylu metaloplastyki na "150-lecie zniesienia pańszczyzny" itd.

Szerokim echem odbiła się realizacja osobliwego, grającego ze stereotypami na temat polskiej wsi "Pomnika Chłopa". Od blisko dwu lat objeżdża on (jak święty obraz) polskie wsie i miasta. Zgłaszający tę kandydaturę Iwo Zmyślony zauważa, że Rycharski "to społecznik i wrażliwy łobuz, który potrafi połączyć duchowość z aktywizmem. Bez popadania w dydaktyzm czy sentymentalizm kreśli alternatywną ścieżkę dla współczesnej Polski – otwartej na różnorodność, a jednocześnie radośnie konserwatywnej, pogodnie celebrującej własny prowincjonalizm".

Tegoroczni nominowani podążają własnymi ścieżkami, są łatwo rozpoznawalni na tle tłumu, dalecy od... Czytaj dalej about: Nominacje do Paszportów Polityki 2016 – Sztuki wizualne

Muzyka poważna - Marzena Diakun

Marzena Diakun, fot. Łukasz Rajchert

"Nagroda za konsekwentny i błyskotliwy rozwój osobowości i kariery dyrygenckiej mimo wszelkich trudności oraz za świetną interpretację partytury wykonanej we Wrocławiu „Zagubionej autostrady” Olgi Neuwirth. Nagrodę wręczyli Dorota Szwarcman, krytyk muzyczny POLITYKI, oraz Łukasz Borowicz, nagrodzony Paszportem POLITYKI w 2007 roku."

Dyrygenturę ukończyła z wyróżnieniem w 2005 roku w Akademii Muzycznej we Wrocławiu. Studia podyplomowe odbyła na Universität für Musik und darstellende Kunst w Wiedniu. Debiutowała w 2002 roku z Filharmonią Koszalińską. Zdobyła II nagrodę na 59. Konkursie Dyrygenckim w ramach Festiwalu Praska Wiosna (2007) oraz Srebrną Batutę na IX Międzynarodowym Konkursie im. G. Fitelberga w Katowicach (2012). W latach 2009–12 była pierwszym dyrygentem hiszpańskiego zespołu Smash Ensemble, z którym dokonała wielu prawykonań dzieł hiszpańskich twórców. Od września 2015 roku jest dyrygentem asystentem w Orchestre Philharmonique de Radio France.

Nominowana ''za konsekwentny rozwój kapelmistrzowskiej osobowości i kariery, mimo braku wsparcia albo wręcz jakby wbrew woli polskiego środowiska'' – jak pisze Jakub Puchalski (''Tygodnik Powszechny''). 

Muzyka popularna - Wacław Zimpel

Wacław Zimpel, fot. Leszek Zych / Polityka

"Nagroda za przełamywanie granic w muzyce, za autorskie, poparte świetnymi umiejętnościami łączenie różnych tradycji i szukanie w nich tego, co wspólne i uniwersalne. Nagrodę wręczyli Bartek Chaciński, szef działu Kultura, oraz Kayah, nagrodzona Paszportem POLITYKI w 1997 roku."

Klasycznie wykształcony w Akademii Muzycznej w Poznaniu – klarnecista, który mógłby robić za żywą ilustrację tezy o płynności granic w muzyce. Jedną z jego pierwszych płyt był duet z Timem Daisym. Ich album ''Four Walls'' (2008) został płytą roku w plebiscycie jazzowego serwisu Diapazon. W Polsce znalazł oparcie w składzie klarnetowego kwartetu Ircha, sformowanego przez Mikołaja Trzaskę. W tym roku nominowany za solowy album ''Lines''.

''Słuchając muzyki tego znakomitego klarnecisty – czy to w wersji solowej, jak na albumie »Lines«, czy w powołanym niedawno do życia trio LAM – łatwo zatracić się w transie, inspirowanym amerykańskim minimalizmem, ale doprawionym subtelną słowiańską melancholią'' – uzasadniał swój wybór Jarek Szubrycht (''Gazeta Magnetofonowa'', Red Bull Muzyka). 

Film - Jan P. Matuszyński

Jan P. Matuszyński, fot. Leszek Zych/Polityka
Jan P. Matuszyński, fot. Leszek Zych/Polityka

 

Jego fabularny debiut, "Ostatnia rodzina" poświęcony rodzinie Zdzisława, Tomasza i Zofii Beksińskich zdobył w ostatnich miesiącach ponad dwadzieścia nagród- m.in. w Locarno, Gdyni, Paryżu, Chicago, Lizbonie, Kijowie i Cottbus. W pełni zasłużenie, bo "Ostatnia rodzina" to jeden z najdojrzalszych i najodważniejszych debiutów polskiego kina ostatniej dekady.

Jan P. Matuszyński urodził się w 1984. Sam twierdzi, że kinem zainteresował się w wieku czterech lat. Najpierw buszował po wypożyczalniach wideo, później - studiował reżyserię na Wydziale Radia i Telewizji im. Krzysztofa Kieślowskiego Uniwersytetu Śląskiego w Katowicach. Ukończył także kurs dokumentalny w Mistrzowskiej Szkole Reżyserii Filmowej Andrzeja Wajdy.

Debiutancka fabuła Jana P. Matuszyńskiego łączy skrajny pesymizm z cierpkim humorem. Historia rodziny Beksińskich rozpisana na znakomite role Andrzeja Seweryna, Aleksandry Koniecznej i Dawida Ogrodnika to przejmująca opowieść o nieuchronności i oswajaniu śmierci. – czytamy w recenzji Culture.pl.

Są młodzi, zdolni, pracowici i niepokorni. Reżyserzy nominowani do Paszportów Polityki w kategorii... Czytaj dalej about: Nominacje do Paszportów Polityki 2016 – Film

Kultura cyfrowa - Michał Staniszewski

Michał Staniszewski, fot. Leszek Zych / "Polityka"
Michał Staniszewski, fot. Leszek Zych / "Polityka"

"Nagroda za udowadnianie, że gry wideo mogą łączyć elementy wszystkich dziedzin sztuki. Nagrodę wręczyli Edwin Bendyk, krytyk sztuki POLITYKI, oraz Adam Badowski ze studia CD Projekt Red, Kreator Kultury z 2015 roku."

Michał Staniszewski  od lat 90. współtworzy Studio Plastic o bardzo ciekawym rodowodzie, którym jest demoscena – społeczność artystyczna zajmująca się tworzeniem, jak sam zwraca uwagę, "cyfrowej sztuki czasu rzeczywistego". Owe dema to tradycyjnie coś w rodzaju zaprogramowanego przedstawienia, performance’u multimedialnego, który odegrany zostaje na wirtualnej scenie komputera i jest zależny od możliwości, jakie daje konkretna maszyna. 

Paweł Olszewski, nominując Michała Staniszewskiego do nagrody, podkreślał, że jako jeden z nielicznych twórców gier wideo na świecie potrafi łączyć odważne autorskie pomysły z działaniami na rynku komercyjnym:

"Jego gry ukazują się na konsolach PlayStation, czyli w samym środku mainstreamu. Mimo wsparcia produkcyjnego Sony, ciężko je jednak nazwać mainstreamowymi".

Michał Radomił Wiśniewski nominował grę "Bound" Studia Plastic za "poetyckie podejście i zbudowanie emocjonalnego przekazu". Maria B. Garda doceniła też niebanalną, wielopłaszczyznową opowieść, której próżno szukać w grach głównego nurtu. Paweł Schreiber nominował Staniszewskiego za "udane połączenie estetyki demosceny, gry platformowej, sztuki modernistycznej i teatru tańca, a wszystko to w celu opowiedzenia skomplikowanej, niejednoznacznej historii o rozpadzie rodziny i próbie jej odbudowania".

Tegoroczni nominowani podążają własnymi ścieżkami, są łatwo rozpoznawalni na tle tłumu, dalecy od... Czytaj dalej about: Nominacje do Paszportów Polityki 2016 – Kultura cyfrowa

"Kreator kultury" - Jan "Ptaszyn" Wróblewski

Jan "Ptaszyn" Wróblewski, Paszport Polityki 2016 w kategorii "Kreator kultury", fot. Mateusz Jagielski / East News
Jan "Ptaszyn" Wróblewski, Paszport Polityki 2016 w kategorii "Kreator kultury", fot. Mateusz Jagielski / East News

Nagrodę za "bycie dobrym duchem muzyki jazzowej w Polsce od jej prapoczątków aż do dziś" otrzymał saksofonista, kompozytor, aranżer, dyrygent, publicysta i dziennikarz radiowy - Jan Ptaszyn Wróblewski.

Źródła: informacje własne; Culture.pl,  www.polityka.pl, materiały prasowe; op: az; 10.01.2017

Łukasz Orbitowski, Magnus Von Horn, Ewelina Marciniak, Tymek Borowski, Marcin Świątkiewicz i Kuba... Czytaj dalej about: Laureaci Paszportów Polityki 2015

Maratony z Mickiewiczem, muzyczne biografie, spektakle inspirowane kinem, a telewizyjny serial... Czytaj dalej about: Rok 2016 na teatralnej scenie

Osobiste spotkania z największym artystą XX wieku, nieprzemijający sentyment do PRL, polska... Czytaj dalej about: Najważniejsze książki o sztuce w 2016 roku

Kategoria: 
Literatura
Teatr
Muzyka
Sztuki wizualne
Film